http://www.itsybitsyfun.com/uploads/9/8/7/6/9876061/animal_puzzles_1014.pdf

http://blog.theconnectionweshare.com/wp-content/uploads/2014/04/silhouette-matching-games-for-kids.pdf

https://drive.google.com/file/d/0B7HU0DcVrlesN1F2Z3RhckhXNEk/view

http://www.onebeautifulhomeblog.com/wp-content/uploads/2015/08/Fisher-Price-Animal-Match-Up-Colored-Borders.pdf

Bài viết này mình copy từ facebook bạn Ngân JP với mục đích lưu trữ cá nhân. Mọi sao chép xin vui lòng trích dẫn source để thể hiện sự tôn trọng với tác giả. Mình cảm ơn 🙂

————————–

 

Đáng lẽ post tài liệu Mon trước nhưng đang hứng post tài liệu về tiếng Anh nên triển luôn. Trước giờ vẫn vậy, cứ hứng lên là làm thôi. Bé nhà mình mới 2,5 tuổi nên cũng chưa gọi là có thành quả gì nổi trội trong việc học tiếng anh, tuy nhiên, mình cũng có kha khá tài liệu để chia sẻ cho mọi người.

1. NGHE
Với độ tuổi con mình còn bé, việc nghe vô thức cực kỳ quan trọng. Mình không có nhiều thời gian ở nhà với con, nên cứ ở nhà là bật tiếng anh, bất kể đang làm gì. Mình chú trọng cho con nghe nhiều vào hai thời điểm: trước khi đi ngủ đến lúc ngủ sâu giấc, và lúc vừa mới ngủ dậy. Lúc này não con tiếp nhận thông tin cực kỳ tốt, nên học sẽ cực kỳ vào. Các file mình hay cho con nghe bao gồm:

1.1 BBC school radio:
https://drive.google.com/folderview…

Theo mình thì file nghe này rất hay, không chỉ bổ sung tiếng anh cho con, mà còn phát triển thính giác của con rất tốt. Rất thú vị. Với file nghe này, mình áp dụng các cách nghe vô thức và nghe có ý thức. VD: trong file nghe có đoạn ” what sound is that” và ngừng một tí rồi mới có câu trả lời. Con sẽ nghĩ và trả lời: ” it’s rain”

1.2. 100 Nursery songs

http://www.mediafire.com/download/r41064mquc87vdy/Music.rar

Từ hồi trong bụng thì bạn ấy đã nghe nhạc tiếng Anh rất nhiều, và chủ yếu nghe đi nghe lại các bài hát trong 100 Nursery songs.

1.3. Truyện cổ tích:

a./ http://www.storynory.com/
b./ Children’s story book (Let’s study English now)
Part 1: https://www.fshare.vn/folder/N4FJ4MJL3DCC
Part 2: https://www.fshare.vn/folder/9F6BTTFDA3AU
Password: let’sstudyenglishnow

1.4 File nghe tiếng anh tần số cao
Gần đây mình được giới thiệu bộ tiếng anh tần số cao: tần số đạt đến 20000Hz, tần số này mới có thể thông qua tai trong sinh ra chấn động (không phải là sóng) đi vào trung tâm hình vẽ ngôn ngữ của não phải, kết quả sinh ra tốc độ ánh sánh hình tượng hóa, trẻ em chỉ cần nghe là được, rất nhanh có thể đạt đến khả năng nói tiếng Anh chính xác, không cần ghi nhớ từ đơn, câu.
Người bán: Liên hệ chị Ha Tran

1.5 File nghe từ các truyện/ film/ sách
a./ Peppa pig:
Anh Trần Khánh Thành share: https://drive.google.com/…/fol…/0BzFCIobM6hIOMHYwbmx0dHdUWU0

Let’sstudyenglishnow: https://www.fshare.vn/file/F1LOB929T2I4

Set 15 truyện: http://www.mediafire.com/…/vazit…/Peppa+Pig+%28Set+15%29.zip

2. XEM

Nguồn xem thì rất phong phú, trên youtube bây giờ có cực cực kỳ nhiều, tùy theo sở thích mỗi bạn để lựa chọn các kênh phù hợp. Như nghé nhà mình mỗi ngày chỉ được xem tối đa 30p, mình đã và đang cho bạn ấy xem các chương trình:

2.1. Brainy baby: Vừa kích thích não vừa nghe tiếng anh. Mình mua đĩa xem chứ trên youtube không có đủ

Demo: https://www.youtube.com/watch…

2.2 Music:
a./ SUper simple Songs: https://www.youtube.com/user/SuperSimpleSongs
b./ Chu chu tv
https://www.youtube.com/user/TheChuChuTV
c./ Kidz tv 123
https://www.youtube.com/channel/UCtgpDqkeOToveUgh8igrvXQ
….. và rất nhiều kênh trên youtube

2.3 Gogo’s adventure with english
https://www.youtube.com/watch?v=iAujFOXSPno

2.4 Peppa pig:
https://www.youtube.com/watch?v=tcfmF_fIY_8

2.5 Berenstain Bear
https://www.youtube.com/watch…

2.6 Truyện cổ tích: trang Pinkfong: Mình rất thích truyện cổ tích ở trang này. Ngắn gọn vừa phải, dễ bắt chước và rất rất dễ thương
https://www.youtube.com/watch…

2.7 Disney’s Magic English
https://www.youtube.com/watch…

2.8 Truyện ngụ ngôn aesop
https://www.youtube.com/watch…

2.9 Một số link bổ sung theo gợi ý của c @Phạm THị Hoài AN (Gr: Nuôi dạy con thông minh Dux):

a./ Dora English:Dora English được các bé rất thích, nội dung cũng tốt, đây là link 61 videos nhé:
https://www.youtube.com/watch…

b./ Đây là link 200 videos Word World English khá hay, có phụ đề:

https://www.youtube.com/watch…

c./ Strawberry Shortcake
“Không biết các bé Việt Nam đã biết đến nhân vật này chưa, mình chưa thấy ai nhắc đến. Mình yêu chất giọng và nội dung trong đây lắm nên ngày xưa thường cho Chi xem cả bộ đĩa Strawberry Shortcake, vì mua đĩa bản quyền nên chất lượng tốt lắm. Đây là 200 videos Strawberry Shortcake free trên Youtube nhé:”
https://www.youtube.com/watch…

d./ Magic school bus
https://www.youtube.com/watch…

e./ Hi 5
https://www.youtube.com/results?search_query=hi+5+full

f./ The Koala Brothers:
https://www.youtube.com/watch…

g./ English Funhouse – Pencilman
Bộ 6 đĩa DVD của Aston này giọng chuẩn Mỹ rất hay và vui dành cho các bạn 6 đến 12 tuổi, do Anh ngữ quốc tế Aston và Saigon Vafaco phát hành
https://www.youtube.com/watch…

h./ Play doh
https://www.youtube.com/results?search_query=play+doh+full

i./ Leapfrog
https://www.youtube.com/results?search_query=LeapFrog+full

j./ Bo on the go
https://www.youtube.com/results…

k./ Disney movies
https://www.youtube.com/results…

l./ Các câu chuyện nổi tiếng bằng tiếng Anh:
https://www.youtube.com/results…

m./ Video kỹ năng sống:
https://www.youtube.com/results…

2.9 THỉnh thoảng xem một số phim như: Lion King, Finding Nemo….

2.10 Phần mềm brainpop

(Đây là chương trình nghe học theo video dạng hoạt hình có phụ đề English (hoặc có thể tắt phụ đề). Mình được giới thiệu rất nhiều về phần mềm này, nhưng hiện tại mới save lại để biết chứ chưa học, lớn lớn tí rồi cho học sau.)

Mẫu giáo đến lớp 3: https://jr.brainpop.com/
Trang chính: https://www.brainpop.com/

2.11 Phần mềm Monkey Junior
http://www.monkeyjunior.vn/

Đây là phần mềm học tiếng Anh do người Việt phát triển, tương tự như Brillkids, rất thú vị, tiện dụng, giá cả hợp lý. Highly recommend.

3. NÓI
3.1 Nói tự do

– Hàng ngày, mình cố gắng nói tiếng anh với con nhiều nhất có thể. Nhiều lúc con nói tiếng Việt mình còn giả vờ không hiểu để bạn ấy cố gắng nói tiếng Anh cho mẹ hiểu. Có những câu bạn ấy chưa diễn đạt được ý, mình chỉ cho bạn ấy cách diễn đạt cả câu và yêu cầu bạn lặp lại (Dạy tiếng Việt sao thì dạy tiếng Anh i chang vậy: Bắt đầu từ từ đơn, từ ghép, rồi nói thành câu, đặt câu hỏi, mớm cho bạn ấy trả lời…). Đi ra đường thì cứ gặp gì nói nấy.

– Trong các hoạt động hàng ngày, có những câu mình không biết nói chính xác như thế nào thì mình tham khảo trong cuốn: English for everyday activities: Cực kỳ hữu ích cho các mẹ chưa giỏi tiếng anh. Em xin phép anh Trần Khánh Thành cho e copy luôn link của anh vì link có cả file audio:
https://drive.google.com/folderview…

– Xuyên tạc các bài hát: Ở nhà mình, hai mẹ con hát hò suốt ngày, mọi lúc mọi nơi mọi thời điểm. ngoài những bài vốn có thì chúng mình còn xuyên tạc rất nhiều. Đi đánh răng thì hát ” THis is the way I brush my teeth”.
ĐI tắm thì phổ lời theo bài :”Are you sleeping” : Having shower, having shower. Look at me. Look at me. I’m having a shower. I’m having a shower. So much fun.

Đi rửa tay: Phổ lời bài “Mary had a little lamb”: Let’s go to wash our hand, our hand, our hand. Let’s wash our hand.. before eating.

Đi ra ngoài: Walking at the street, looking for the shape, shape shape shape. What can you see – I can see square…

3.2 Nói có chủ đích:
– Mình in bộ giáo trình gogo, luyện tập các mẫu câu cơ bản với bạn ấy hàng ngày: who is this, what is that….
– Mình chọn một topic bất kỳ nào đó để nói: transportation, fruit và chơi với bạn ấy.
– Nói theo bài học mon: Thực hành các bài tập theo mon và thay vì giải thích bằng tiếng Việt thì mình dùng tiếng Anh. Vốn từ vuwgj của bạn sẽ tăng lên đáng kể theo chủ đề mà bạn được học.
– Đóng kịch: 2 mẹ con mình thường đóng kịch diễn lại một đoạn hội thoại ngắn trong các câu chuyện/ bài hát được nghe: vd: Jonny Jonny yes papa, The little red riding hood…. (M:Grandma, your eyes are big ; C: My eyes are big so I can see u well…)

4. HỌC THEO PHƯƠNG PHÁP GHÉP VẦN
Ở nhà mình cũng kết hợp dạy con theo pp ghép vần, và linh hoạt theo từng buổi dạy: Có khi chơi theo pack của các trang themeasuredmom, 1+1-1=1…, có khi chỉ là xem các video phonics, có khi là đọc sách phonics. Hiện tại bạn đã học hết alphabet và bắt đầu bước sang học phần short vowel.

Tài liệu thì cực cực kỳ nhiều mà thời gian chỉ có hạn, nên mình chỉ ưu tiên dùng 1 số thứ. Hiện tại, mình đang cho con học theo Brillkid (10p/ ngày) và học phonics theo trang kizphonics (10p/ ngày). Nếu mua tài khoản của kizphonics rồi thì bạn không cần phải lăn tăn lên kế hoạch dạy con phonics như thế nào nữa, cứ chạy theo chương trình sẵn có. Tuy nhiên, các printables và flashcard của kidzphonics hơi nhàm chán, nên mình chỉ cho xem video và chơi games trên đó, còn sách và printables mình chủ yếu dùng tài liệu từ themeasuredmom.

4.1 Phần mềm học phonics
a./ Brillkids: http://www.brillkids.com.vn/
b./ Starfall: http://www.starfall.com/
Các bạn có thể mua chung tài khoản với gr Con Tự Học
c./ Kizphonics: http://www.kizphonics.com/
Có thể mua chung tài khoản với Gr Con tự học ở trên
d./ Little Fox: http://www.littlefox.com/
e./ Monkey Junior: http://www.monkeyjunior.vn/

4.2. Các trang web học phonics: Mình thường dùng nhiều nhất là trang: kizphonics, starfall, the measured mom..

a/ Vì con yêu: http://viconyeu.net/…

b./ Starfall: http://www.starfall.com/

c./ Kidz phonics: http://www.kizphonics.com/

d./ Reading eggs: http://readingeggs.com.au/

e./ Learn to read free: http://www.learntoreadfree.com/

f/ Liter active: http://www.literactive.com/Home/index.asp

g./ 1plus1plus1equals1: http://www.1plus1plus1equals1.com/YouCanRead.html

h./ Quiz tree: http://www.quiz-tree.com/Sight-Words_main.html

i./ Game quarium: http://www.gamequarium.com/readquarium/sightgames.html

j./ Your dictionary: http://www.yourdictionary.com/diction…/Sight-Word-Games.html

k./ Bingo card creator: https://www.bingocardcreator.com/dolch-sight-words-bingo.htm

l./ The school bell: http://www.theschoolbell.com/…/Directions/word_searches.html

m./ Family learning: http://www.familylearning.org.uk/sight_word_games.html

n./ Living world apart: http://www.livingworldsapart.blogspot.com/p/wheel-school.ht…

o./ The measured mom: http://www.themeasuredmom.com/letter-of-the-week-with-a-3-…/

4.3/ Link down các tài liệu học phonics:
a./. Jolly phonics: https://drive.google.com/…/0B6wZoLqkTHxAV0dxZW82cnEzR…/view…
pass giải nén: let’sstudyenglishnow

b/. Zoo phonics: https://drive.google.com/…/0B6wZoLqkTHxAYTBuSzN3em0zV…/view…
pass giải nén: let’sstudyenglishnow

c./ Workbooks phonics: https://drive.google.com/…/0B6wZoLqkTHxAR0JwNjA2N18ye…/view…

d./ Hooked on phonics: https://www.fshare.vn/folder/8EYGZGX3C7QT
password: let’sstudyenglishnow

e./ Smart phonics:
https://www.fshare.vn/file/7IPO47DXCMSV
password: let’sstudyenglishnow

f./ Phonics Kids:
https://www.fshare.vn/folder/8VGEC9ZXG676
Password: let’sstudyenglishnow

g./ Oxford phonics:
https://www.fshare.vn/folder/762GVSZDKGD6
password: let’sstudyenglishnow

h./ Leap frog: https://www.tenlua.vn/…/0637e32ee60d6a0e/children09-leapfrog

i./ The Complete book of phonics (Shared by fb Tran Khanh Thanh Thanh:https://drive.google.com/…/0B694t0groKHUY0V0VTVZZXBDUHc/view

j./ Active Phonics (shared by Fb Truong Thu Huong):https://drive.google.com/folderview…

k./ Phonics ppt (shared by Fb Truong Thu Huong): https://drive.google.com/folderview…

l./ Scholastic Phonics (Shared by Fb Truong Thu Huong):https://drive.google.com/folderview…

m./ Tài nguyên của các trang blog – dùng trong việc thực hành các bài học phonics: Tài liệu của hầu hết các trang phonics nổi tiếng trong mục 4.2 đã được download và up tại đây:
https://drive.google.com/folderview…

n./ Alphabet from ABC mouse (Sách dính dán shared by fb Duy An):https://drive.google.com/folderview…

5. ĐỌC

Mình thường mua/ in sách cho con đọc, hạn chế sử dụng sách trên máy, hỏng mắt. Nếu dùng thì mình cho đọc trên phần mềm raz-kid và farfaria. Đối với những sách để học chữ đơn giản thì có lúc mình tua khoảng 10 cuốn/ lúc. Nhưng đối với những cuốn sách như eric carle hoặc những sách truyện có nội dung nhiều hơn, mình có khi cả tuần chỉ đọc 1 cuốn đến khi bạn ấy hiểu và nhớ thì thôi chuyển cuốn khác (trừ khi bạn ấy vẫn muốn đọc tiếp). Song song với việc đọc sách, mình bật thêm file nghe, có lúc vừa nghe vừa lật sách, có lúc cho nghe vô thức, để bạn ấy có thể phát âm chính xác hơn. Sách đang được mình ưu tiên đọc cho Nghé là sách flip flap của usborne, sách raz-kid (hoặc kiểu như raz-kid), Eric Carle và sách phonics.

5.1 Sách được phân loại theo trình độ
a./ Mua phần mềm raz-kid: có thể mua chung với nhóm của anh Quang Đức Nguyễn hoặc Con tự học.
b./ Mua phần mềm Fafaria
c./ File in sách đọc Raz-kid: https://drive.google.com/folderview…
(Hình như là file của Gr. COn tự học)

5.2 Các bộ sách nổi tiếng
a./ ERIC CARLE: Mình cực cực cực kỳ hâm mộ sách của ông này: hình vẽ đẹp, ngôn ngữ đơn giản, phong phú. Riêng bộ sách này mình ưu tiên mua sách gốc của bạn Thủy Đặng. File in có thẻ download từ link sau:
https://www.fshare.vn/file/2X7XSX12VYZR
password: let’sstudyenglishnow
Nguồn: Let’s study English now. Sưu tầm
Let’s study English now.

b./ Sách USBORNE:
– Sách Flip Flap: USBORNE có dòng sách lật giở rất hay, bìa cứng, phong phú, nhiều chủ đề. Những cuốn này nên mua bản gốc, vì tự làm rất là khó mà tốn kém k ít chi phí

– Sách phonics: Mình rất thích bộ sách phonics reader:
https://www.fshare.vn/file/52MO911UWPI6
password: let’sstudyenglishnow

Bạn Trinh Diem đã chuyển thành booklet và các bạn có thể download tại đây:https://drive.google.com/folderview…

c./ 100 cuốn sách hay nhất cho trẻ em:
Đây là 100 cuốn sách tiêu biểu mà các bé nên đọc, đã được chọn lọc rất kỹ. Mình xin lỗi vì không thể nhớ nổi ai share, chỉ có link thôi. Nếu ai biết bảo mình nhé:

https://drive.google.com/folderview…

d./ Sách từ trang We give book cho lứa tuổi từ 0-3
https://drive.google.com/folderview…

e./ Tài nguyên sách:
– Page: Dạy con cùng ba Heo Tít của anh @Trần Khánh Thành. Sách của anh ấy đều đã được chọn lọc rất kỹ, mình cũng toàn hóng xem anh up quyển nào để in ^^

– Page: Let’s study English now : Chắc không ai còn lạ gì page này nữa, sách nhiều vô kể, toàn sách độc, hay và hiếm

– Page: Ebook for Children Blog : nguồn tài nguyên sách/ tài liệu học vô cùng phong phú và hữu ích.

6. GIAO TIẾP
Ở trên lớp bạn ấy được học với người bản ngữ khoảng 1,5h/ tuần. Ngoài ra cuối tuần mình thường đưa bạn ấy đi ra ngoài, lên bờ hồ, đến các lớp nhạc, lớp võ có người nước ngoài, đi chơi với bạn mình người nước ngoài để bạn ấy có cơ hội được giao tiếp thêm. Mình cũng không có quá nhiều điều kiện để cho bạn đi học thêm trung tâm. Nhưng với quan điểm của mình, thà ở nhà mỗi ngày con được nói/ dùng tiếng anh đều đặn 30p/ ngày, còn hơn mỗi tuần con chỉ đến trung tâm được 1-2 buổi, mỗi buổi 40p. Việc đến trung tâm chỉ đáp ứng được nhu cầu con được giao tiếp với người nước ngoài, chứ để bổ sung lượng từ vựng và các thứ khác, mình nghĩ những người mẹ luôn là người thầy tuyệt vời nhất của con

—————————————-
Note: Chia sẻ của chị Phạm Thị Hoài An:
1./ Speaking: https://www.facebook.com/permalink.php…
2./ English resource: https://www.facebook.com/permalink.php…
3./ Summary: https://drive.google.com/…/0ByPT23ljuvkncEdMbW9saVBXU…/view…

Bài viết này mình copy từ facebook chị Nguyet Pham với mục đích lưu trữ cá nhân và nuôi dạy bé Cốm. Mọi sao chép xin vui lòng trích dẫn source để thể hiện sự tôn trọng với tác giả. Xin cảm ơn 🙂


Trẻ giai đoạn từ 2- tuổi đã nắm bắt được khá nhiều từ vựng, vì vậy giai đoạn này hãi nói chuyện với bé thật nhiều vào nhé.  Mặc dù gọi là nói chuyện nhưng các bé vẫn chỉ nói theo ý mình, là nhiều, đặc biệt là với mẹ, người luôn ở cùng với bé hì bé sẽ thích được nói với mẹ rất nhiều chuyện. Và những khi bé nói thì các mẹ hãy chăm chú lắng nghe nhé.  Thêm vào đó, khi nói chuyện thì người mẹ tập trung lắng  nghe, nhìn thẳng vào mắt bé, để cho bé nhìn thấy mắt mẹ và sự chuỷen động của miệng mẹ. đây là 1 kĩ năng giao tiếp cơ bản giữa người với người, cần rèn cho bé ngay từ lúc nhỏ( ảnh1)

anh1っdanh1っd

phát triển IQ của trẻ cho tới 5 tuổi.
Điểm quan trọng trong việc phát triển não cho bé trong giai đoạn này là việc làm phong phú vốn từ vựng của bé.  Trước và sau hai tuổi, bé chỉ  nói được 1 hoặc 2 câu, tuy nhiên, bé rất có ý thức muốn truyền đạt được suy nghĩ của mình cho người khác nhiểu. bé thích cái gì, nghĩ như thế nào… Và khi bé giao lưu với trẻ thì ngôn từ đặc biệt là quan trọng. Do vậy, tăng lượng từ cho trẻ trong giai đoạn 2 tuổi là một yêu cầu vô cùng quan trọng. Khi đọc ehon cho trẻ, thì ko chỉ truyền đạt lại nội dung cho bé, mà việc hỏi lại bé để bé trả lợi cũng là một cách đẻ bé bộc lộ suy nghĩ bằng ngôn từ của mình. Ví dụ như: Ông trăng đang làm gì nhỉ? hoặc Các con vật thì làm sao?_ Quá trình bé nghĩ trong đầu, bé xác định trật tự của các câu, và bé nói ra sẽ giúp cho não phát triển, và chắc chắn là sẽ làm tăng lượng từ vựng của bé.
Một việc quan trong nữa khi nói chuyênj với bé là nhìn thẳng vào mắt bé để nói chuyện, đây là nguyên tắc giao tiếp cơ bản giữa người với người. Nó không chỉ giúp cho bé tập trung hơn, nhìn được khẩu hình của đối phương để bắt chước, mà ói còn giúp  bé cảm nhận được suy nghĩ, tâm trạng và ý đồ của đối phương. đây là một trọng những điều quan trọng cần rèn cho bé trong giai đoạn này.
Trò chơi thứ 1. dán seal. đầu tiên là cắt hình chữ nhật, hình tam giác, hình tròn rồi cho bé dán seal cùng màu vào các hình chữ nhật, hình tam giác, hình tròn. Tiếp theo, là không để ý đến màu sắc, cho bé dán seal cùng hình dạng vào các hình. seal hình tam giác dán vào hình tam giác, seal hình chữ nhật dán vào hình chữ nhật… (anh2)

anh 2anh 2

trò chơi thứ 2: trò chơi mua hàng. Trò này cả bé trai và bé gái đều rất thích. Mẹ sẽ làm người bán hàng, và hỏi: ông mua bao nhiêu, ông thích mấy cái? và sau đó thực hiện việc trao đổi tiền với hàng hoá cho bé. băt đầu từ những số bé, giai đoạn này hãy sử dụng từ 1-5.
trò chơi luyện trí nhớ: hãy cho bé thấy những đồ mà định sử dụng. sau đó cho bé đoán xem đồ đó đã thay đổi thế nào. tầm 2 tuổi thì có thể bắt đầu với 3 đồ vật. và cứ tăng dần lên. việc rèn luyện working memory sẽ dẫn tới việc nuôi dưỡng trí nhớ ngắn hạn cho bé. anh3

anh3.anh3.

trò chơi thứ 3:trò chơi với chứ số
trẻ tầm 2 tuổi có thể lý giải được 1,2. và đến 3 tuổi có thể lý giải đến 5. hãy lấy 3 đồ chơi giống nhau, rồi nói bé: cho mẹ 1 chiếc, cho mẹ 2 chiếc nào.
tiếp theo, cho một số đồ chơi giống nhau vào 2 chiếc đĩã ( số lượng khác nhau) và hỏi bé: bên nào nhiều hơn? ngoài về hỏi về số lượng, chúng ta có thể hỏi: dài, ngắn, cao thập, nặng nhẹ.
trò chơi câu cá. cùng với lý giải về số lượng, thì cho bé nhớ thêm việc tăng giảm của số lượng. và việc rèn luyện trí nhớ. Ví dụ có 3 con cá trong ao, câu được 1 con rồi thì còn mấy con cá? ngoài cá ra có thể sử dụng ô tô nhỏ, đồ chơi. Khi đã câu hết rồi, thì xác nhận lại trong giỏ hay trong xô đúng là có 3 con cá. anh 4

anh 4anh 4

trò thứ 5 luyện cho bé quen với mặt chữ
chữ viết là một phần không thể thiếu của xã hội, trẻ 2 tuổi chưa cần phải biết được chữ, nhưng để cho trẻ quen với mặt chữ thì cũng không phải là quá sớm. tầm này cho trẻ quen dần dần qua các trò chơi. trò chơi được yêu thích ở đây là ghép chữ thành tên các con vật, các đồ dùng.(anh 5)

anh5anh5

tiếp theo là chơi ghép tranh. với những bức tranh đơn giản, ít bộ phận trẻ có thể làm được. trò chơi ghép hình ghép tranh này sẽ giúp bé được rèn luyện trí tưởng tượng, trí nhớ, khả năng quan sát trực tiếp. các  mẹ  không cần mua ngoài cửa hàng, có thể in ra rồi cắt đôi cho bé ngồi xếp. ( anh6)

anh6anh6

trò chơi thứ 6: ném bóng
trẻ tầm 1 tuổi thì chưa thể ném được bóng, chỉ gọi là để bóng rơi từ tay xuống. việc bé đứng thẳng, xác định mục tiêu và ném bóng là phải từ khi bé 2 tuổi hơn trở đi, bé sử dụng toàn thân một cách nhuần nhuyễn. lúc này có thể sử dụng bóng nhỏ, bóng to, dạy bé cách ném bóng len, ném  bóng xuống….dần dần khoảng cách ném bóng sẽ tăng lên, và bé cũng dần dần bắt được bóng. (anh7)

anh 7anh 7

trò chơi tiếp theo là ném vòng. trò chơi này buộc  bé phải thực hiện cùng 1 lúc nhiều động tác phức tạp khác nhau: ban đầu là xác định mục tiêu, xác đinh khoảng cách, ném vòng…đầu tiên, hãy cho bé đi chơi và cho vòng vào, sau đó khoảng cách cứ tăng dần lên.(anh8)
advice: khi bé cho được vòng vào cột, hãy khen bé thật nhiều, nó sẽ giúp bé thêm hào hứng.

anh8anh8

trò chơi thứ 7: đi lên đi xuống cầu thang mà không cần bám.
bạn đầu lựa chọn những cầu thang có bậc thấp để cho bé đi lên đi xuống. (anh 9)

anh 9anh 9

cho bé đi qua cầu. đây là một trò chơi khá khó đòi hỏi độ chú ý cao, và cảm giác thăng bằng. ở nhà có thể chơi bằng cách: kẻ xuống nền nhà 2 đường thẳng rồi cho  bé đi thẳng theo đường thẳng đó,  khi đi công viên, có thể cho bé đi trên những bức tường không quá cao. và khi bé chơi trò này thì nhất định người lớn phải đi cùng. (anh10)

anh10anh10

trò chơi thứ 8: cho bé múa theo tiếng nhạc: khi trẻ qua 2 tuổi, trẻ có thể đi vững chắc, , chạy nhảy dừng,,, cũng có thể làm được. cho trẻ nhảy, vỗ tay theo tiếng nhạc  sẽ giúp trí trưởng tượng của trẻ được phát triển. (ảnh 11, ảnh 12)

anh11anh11anh12anh12

 những trò chơi với bố là những trf chơi không chỉ giúp trẻ sử dụng toàn bộ cơ thể, mà còn như skinship giúp tăng cường thêm tình cảm giữa bố với con. ( anh 13, anh 14)

anh 13anh 13anh 14anh 14

những trò chơi vận động ngoài trời như chạy nhảy bằng 1 chân: hai chân lần lượt thay đổi nhau (anh15)
nhảy lên bằng cả hai chân. hoặc nhảy từ bậc thềm  nhảy xuống. (16)

anh 15anh 15anh 16anh 16

gần đây, những trẻ ít được vận động ngoài trời tăng lên nhiều. Và khi vào tiểu học trong khi chào cơ buổi sáng thì các em bị ngã, hoặc không thể trồng cây chuối được, cũng như không thể nhào lộn trên tấm ván được. số trẻ vận động kém ngày càng tăng lên.
việc được vận động đầy đủ trong giai doạn 2-3 tuổi và không được vận động, luyện tập trong giai đoạn từ 2-3 tuổi sẽ đem lại kết quả rất khác nhau vè sau.  việc đi bộ và chạy là 2 vận động cơ bản. là động tác cơ bản của con người. do đó trong giai đoạn này cần dạy cho trẻ biết cách đi đứng, tư thế đúng khi chạy.
 Trò chơi thứ 9: DÙNG tay bốc
trong cuộc sống hàng ngày, dùng 2 tay  bốc là hành động được lặp đi lặp lại rất nhiều lần: dùng 2 tay bốc nước để uống, dùng 2 tay bốc nước khi rửa mặt, dùng 2 tay bốc cát….Chính vì vâyj nếu cọi tay là một dụng cụ thì hãy giúp trẻ sử dụng tốt dụng cụ đấy. để nước, cát không bị rơi ra ngoài thì các ngón tay phải dính chặt lấy nhau. đầu tiên cho đến khi trẻ quen thì trẻ bốc với số lượng ít, về sau tăng dần dần lên..trò chơi này có thể thực hiện ở mọi lúc mọi nơi: trong nhà tắm, ở bãi cát, ….
khi bé đã thành thục, bốc bằng tay thì lại hướng dẫn trẻ dùng thìa để xúc. (anh 17)

anh 17anh 17

Trò chơi thứ 10: cuốn, và vặn.
khi muốn mở cửa, vắt khăn mặt, mở nắp bình thì buộc chúng ta phải xoay cổ tay.nếu cổ tay của trẻ không thực hiện quay trong quay ngoài được thì trẻ không thực hiện được hành động này. Đây là một hành động khó, nhưng lại là một trò chơi mà trẻ vô cùng yêu thích ngay từ khi còn n hỏ nhưng mở cửa nhà , cuộn sợi dây…. khi trẻ bước vào giai đoạn 2 tuổi, thì trẻ sử dụng tay khéo léo hơn, và nếu trẻ sử dụng cổ tay nhuẩn nhuyễn thì độ khéo tay của trẻ sẽ được tăng lên.
các trò chơi được khuyến khích ở đây là: cuốn dây.  để trẻ giỏi cuốn, vặn thì cả 2 tay trẻ đều  phải sử dụng cùng lúc.  đầu tiên muốn cho trẻ nhớ được động tác này hãy cho trẻ cuốn dây vào một thanh gỗ nào đó. và trẻ  sẽ nhớ cách điều khiển tay vận động.
tiếp theo là mở nắp bình, vắt khăn, vặn đài to nhỏ..tất cả những gì có trong nhà đều có thể dùng để luyện tập cho trẻ được.(anh 18)

anh 18anh 18

Trò chơi thứ 11: vẽ theo hình nhất định.
đầu tiên có thể cố định tay trái của trẻ và dùng tay phải cầm bút chì, vẽ theo hình dạng bàn tay. Ngoài ra có thể thước đo có sẵn hình vuông, hình tròn để cho bé dùng bút vẽ theo các đường đó. Điều khó của trò chơi này là tay trái giữ đồ vật không được cử động. Khi chơi trò này, đầu tiên mẹ có thể ngồi sau, môtj tay giữ tay trái của tre, một tay cầm tay phải của trẻ và đưa đi đưa lại theo hình. (anh 19)

anh 19anh 19

Tiếp theo là vẽ tự do, có thể cùng trẻ tô nhanh, tô chậm để điều chỉnh mức đọ hoạt động của cổ tay. ( ảnh 20)
anh 20anh 20
trò chơi thứ 12: nối các điểm với nhau
các mẹ có thể in hình với nhau, hoặc sử dụng seal tuỳ thích..  từ trái sang phải, từ phải sang trái, từ trên xuống dưới, nối thẳng hàng, nối không thẳng hàng…tăng dần  mức độ khó lên..(ảnh 21, anhr 22)
anh 21anh 21anh 22anh 22
trò chơi thứ 13: gập giấy
khi gập giấy, thì vui nhất không phải là việc gập, mà là việc gấp cái gì. gập giấy không chỉ giúp các đầu ngón tay trở lên khéo léo hơn. mà quan trọng hơn, khi quyết định 1 đề tài  nào đó, sau đó để cho trẻ tự do sáng tạo với đề tài đấy.
khi gấp giấy, đầu tiên là người lớn làm mẫu. gập làm đôi rồi lại gập làm đôi.  đây là động tác đơn giản nhất mà trẻ có thẻ học được ngay. khi trẻ đã quen, có thể cũng trẻ gấp 1 hình nào đó đơn giản như trái tim, hình tam giác, hình vuông. ( ảnh 23)
anh23anh23
Luyện viếtt: t rẻ tầm 1 tuổi khi cho cầm bút chì  sẽ đánh những chấm xuống giấy, vẽ những đường thẳng ngắn. khi trẻ được 1 tuổi rưỡi, khửu tay của trẻ sẽ vận động tốt hơn. trẻ sẽ vẽ được những đường thẳng ngang. khi trẻ tầm 2 tuổi, trẻ có thể vẽ được những đường thẳng đứng. đồng thời lúc này cách cầm bút cũng chắc hơn. mục đích của viẹc chơi với bút chì không phải là vẽ tranh đepj hay tranh giỏi, mà là giúp bé sử dụng thành thào điêu luyện 1 loại dụng cụ nào đó. và khi bé cầm chắc bút chì, thì đồng thời bé cũng học được cách điều chỉnh lực của cổ tay.
ngoài ra, có thể cho bé tô màu vào một bức tranh nhất đinh hoặc cho bé nối điểm trên những bức tranh đen trắng. (ảnh 24)
anh 24anh 24
trò chơi 15: xâu dây
xâu dây là hoạt động bắt buộc trẻ sử dụng cả 2 tay cùng 1 lúc. tay thuận cầm dây để xâu, tay không thuận cầm đồ xâu. khi trẻ xâu xong, đến giai đoạn cuối là buôc. ban đâu đầu là cầm tay bé để cùng làm, sau đó để cho bé tự làm. Khi bé đã buộc được, thì có thể cho bé thử buộc dây giày.
ngoài xâu nhựa, xâu vòng ra thì các bé có thể dùng những tờ giấy cứng, đục lỗ rồi cho bé xâu cũng được nhé. (anh 25, ảnh 26)
anh 25anh 25
anh 26anh 26
dạy bé sử dụng kéo và hồ dán. với những đồ vật người lớn hay sử dụng, trẻ thường rất hứng thú và muốn được làm thử.  viẹc này không chỉ giúp bé luyện sử dụng tay cho khéo, mà còn nuôi dưỡng được niềm đam mê, muốn khám phá mọi thứ của bé. đầu tiên khi dạy trẻ, đó là phải dạy trẻ cách sử dụng các dụng cụ đúng cách đúng tư thế.
đầu tiên, dùng giấy mềm để bé dễ sử dụng. sau đó là chọn những tờ giấy có chiều rộng  sao cho bé chỉ cần cắt 1 lần là được. khi bé đã quen, có thể thay đổi độ cứng của giấy để bé thử sức. (anh 27)
dạy bé sử dụng hồ dán: bé dùng hồ và dán những mẩu giấy nhỏ vào trong một cuón sổ hay một tớ giấy được bày ra sẵn. để trò chơi thêm hứng thú, có thể cho bé dán cách hoa, dán các hình thù ngộ nghĩnh. ( anh 28)
anh 27anh 27
trò chơi 16: để bé giúp mẹ làm việc nhà được tốt hơn. hãy cùng bé chơi những trò chơi sau nhé các mẹ.
đầu tiên là trò chơi phơi quần áo.  nếu mua được, hãy chọn cho bé những chiếc kẹp quần áo nhỏ, khi bé  muốn phơi, bé phải dồn hết lực vào cổ tay để mở kẹp, khi bé kẹp quần áo vào, bé cũng phải tập trung.  đây là trò chơi tót nhất để bé luyện tập lực đầu  ngón tay trong giai đoạn này.  ( anh 29)
anh 29anh 29
tiếp theo là trò gập khăn. khi mẹ thu và gập quần áo, nếu bé hứng thú, mẹ hãy dạy cho bé gập nhé. đầu tiên và đơn giản nhất là gạp khăn các mẹ ạ.  chỉ cần các mẹ gập làm mẫu vài lần trước mặt bé là các bé có thể tự ghi nhớ và làm được thôi đấy các mẹ.  (anh 30)
anh 30anh 30
Trò chơi 17: dùng zíp gắp các đồ vật nhỏ
trò chơi này đòi hỏi bé phải dồn lực vào các đầu ngón tay và sử dụng dụng cụ. đây là một trò chơi khó đòi hỏi kĩ thuật cao. vừa giúp đầu ngón tay thêm khéo léo, vừa giúp trẻ thêm tập trung. các mẹ có thể cắt cục tẩy thành những viên nhỏ có kích thước 1 cm. rồi cho vào đĩa hoặc cốc để cho bé tập. (anh 31)
anh 31anh 31
trò chơi tiếp theo là đóng cúc, mở cúc áo và cúc bấm. đây là trò chơi giúp bé tập trung vào các đầu ngón tay để làm những động tác tỉ mẩn,

đầu tiên, với cúc bấm. cùng bé làm động tác đầu tiên là đóng cúc. tiếp theo là cời cúc. có thể chọn cúc nhiều màu sắc để trẻ thêm hứng thú. trò chơi này có thể thực hiển ở nhà khi thay quần áo cho trẻ. mẹ làm chậm để bé có thể nhìn và bắt chước (anh 32)

anh 32anh 32
Trò chơi thứ 18: dán seal. chơi oẳn tù tì.
giai đoạn này bé chưa có thể sử dụng đầu ngón tay khéo léo đúng theo ý mình mong muốn cính vì vậy hay cho bé chơi các trò chơi như oản tù tì để bé có thể cử đọng các ngón tay theo chủ ý của mình.
tiếp theo là chơi dán seal. trò chơi này sử dụng ngón trỏ và ngón cái để lấy các vật nhỏ và mỏng.  trò chơi này có thể dùng để dạy kèm thêm  bé về màu sắc. để trò chơi này thêm hấp dẫn và giúp bé học  hỏi được nhiều hơn. các mẹ có thể làm seal theo mức độ từ nhỏ đến lớn. ban đầu, bé lấy seals theo chỉ dẫn băng lời nói của mẹ để có thể lý giải về màu sắc, kích cỡ. sáu đấy bé co thể tự do dán seal theo ý thích của mình.
tiếp theo đó, khi bé đã queen, có thể cho bé dán seal lên cốc để tạo ra những chiếc cốc mang bản sắc của mình. trò chơi này sẽ giúp tăng tính sáng tạo. (anh 33, 34)

anh 33anh 33
anh 34anh 34
trò chơi 19: trò chơi lắp ráp. từ những vật cùng hình dáng, khi ghép lại với nhau sẽ được những những đồ vật có hình dáng mới. đó là sự thú vị của trò chơi này. cũng giống như các trò chơi khác, trò chơi này cung giúp tay trẻ trở lên khéo léo hơn.
trò chơi này có thể mua ngoài chợ, nhưng các mẹ cũng có thể tự làm bằng cách sử dụng giấy cứng và cắt. (anh 35)
anh 35anh 35
trò chơi lắp ráp và xếp chồng lên nhau.: trò chơi này không chỉ sử dụng tay mà còn sử dụng cả mắt. giúp bé biết điều chỉnh những lực nhỏ nhất để giúp thăng bằng cho trò chơi. (anh 36, 37)

anh 36anh 36anh 37anh 37

Trò chơi 20: giúp bé phát triển cảm giác. cảm tính.
 nhận thức hình dạng và màu sắc của hoa là cảm giác. nhận thức hương thơm của hoa là cảm tinhs. cảm giác và cảm tính sẽ được kết nối với nhau trong não. giúp bé nhớ định n ghia về hoa: hoa có màu sắc đẹp và hương thơm. (anh 38)
anh 38anh 38
trong sinh hoạt hàng ngày, nếu dành thời gian dạy bé chúng ta có thể dạy bé được rất nhiều điều. ví dụ như chữ số, phải, trái, tên của các đồ vật. giups bé nhớ được 1 cách tự nhiên nhất: ví dụ tay trái cầm bát, tay phải cẩm thìa, chân trái, chân phải nữa…. ( anh 39)

anh 39anh 39

Dạy trẻ hiểu những khái niệm cơ bản như một nửa  thông qua các hoạt động hàng ngày. Ví dụ khi đưa 1 quả quýt cho con, nói rằng: mẹ và con mỗi ngưởi một nửa. rồi chia làm đôi ra.
Ngoài ra, có thể dạy bé bổ xung thêm: nửa to cho con, nửa nhỏ cho mẹ….để bé phân biệt được thêm các khái niệm lớn, bé.

anh 40anh 40(anh 40)
Dậy bé các khái niệm về số học. Thông qua những hoạt cảnh hàng ngày là cách dễ nhất giúp bé nhận thức được mà ko cần phải mua giaos cụ.
 Trong trang 90 cũng đã có nói, giai đoạn 3 tuổi trẻ có thể lý giải được khái niệm từ 0-5.  KO chỉ là nhớ và đếm bằng miệng, trẻ hiểu được bản chất 0 là gì. Có thể cùng bé đếm cà chua. cùng bé đếm số đũa, số bát trên bàn. có thể nói với bé: cho mẹ 3 miếng bánh vào đĩa xem sao…..
khi ăn hết thì lúc này là 0. Từ những câu chuỵen như thế, bé sẽ có  những khái niệm cơ bản về toán học.

anh 41anh 41(anh 41)

Ngoài ra có thể cho bé hiểu các khái niệm về 1 nửa thông qua các hoạt động như gập giấy, bổ cà chua… Khi cho bé gập giấy, thay vì dùng giấy hình chữ nhật, hình vuông có thể dùng giấy hình tam giác, hình tròn.. để bé có thể tự mình tìm hiểu xem 1 nửa của các hình là như thế nào.

anh 42anh 42

anh 43anh 43
TIếp theo, phân biêtj các nhóm danh từ: nhóm động vật, nhóm rau củ, nhóm hoa quả. Những đồ vật trong gia đình có rất nhiều: như rau củ, thịt, hoa quả, đồ dùng học tập, đồ đạc gia đình.
Hãy cungf con xếp chúng vào thành từng nhóm. Nếu có thể, dùng đồ thật vật thật để cùng chơi với bé. Nhưng nếu ko có, có thể dùng ảnh, hoặc thẻ để cùng giúp bé phân biệt các nhóm danh từ. (anh 44)

anh 44anh 44

Cùng bé hoàn thành bức tranh ( ảnh còn thiếu). hay là tìm mảnh còn thiếu của bức tranh. trò chơi này sẽ giup bé nâng cao khả năng phán đoán, suy luận. ( anh 45)
anh45anh45

1. take advantage of: tận dụng, lợi dụng cái gì
E.g: In this fast-changing world, many peope worry that they are out of fashion, which is often taken advantage of by some advertisement designers to boost the sales of their products.
2. suffer from: chịu đựng điều gì
E.g: Nowadays, people face fierce competition and suffer from great pressure, and they have to devote more time and energy to their work.
3. take something for granted: xem cái gì là điều đương nhiên
E.g: Many people take it for granted that water is plentiful, but it is common that many countries experience water scarcity.
4. give priority to: ưu tiên việc gì
E.g: Most companies would give priority to their survival and development in the competitive world.
5. be addicted to: nghiện cái gì
E.g: Some people are addicted to making friends on the Internet, but they become isolated in the real world.
6. give rise to: dẫn tới, gây ra cái gì
E.g: The consumption of fuel and raw materials has been growing, which gives rise to severe shortage of energy and resources.
7. make the most of: tận dụng cái gì
E.g: Students should make the most of their time in schools in order to be able to find a decent job.

(st)

Sourcer: http://tramdoc.vn/tin-tuc/doc-nghe-xem-gi-tren-mang-de-mo-mang-kien-thuc-nbLVW.html


Tổng hợp gần 100 “địa chỉ” uy tín trên mạng để các bạn đọc của Trạm mở mang kiến thức của bản thân. Lưu lại để tra cứu dần nhé các bạn!

Học Online

Coursera: Du học tại chỗ, có khoảng 1500+ khoá, free, từ các trường đỉnh nhất trên thế giới
Edx: Tương tự Coursera, liên minh sáng lập bởi Harvard và MIT
Future learn: Tương tự Coursera, Edx, nhưng chủ yếu là các trường của Anh
Iversity: Tương tự Coursera, Edx, Future learn, nhưng chủ yếu là các nước Bắc Âu
Kadenze: Tương tự, tập trung vào các môn nghệ thuật như thiết kế, âm nhạc, mỹ thuật…
Novoed: Tương tự, Stanford sáng lập
Open Yale: Tương tự, Yale sáng lập
MIT Openware: Tương tự, MIT sáng lập
Crash Course: Các video chế biến công phu, hình ảnh đẹp, độ dài 15-20′, các khóa ở cấp độ căn bản như Văn, Sinh, Tâm Lý, Lịch Sử…Rất phù hợp cho học sinh cấp 3 muốn du học Mỹ.
Khan Academy: Hầu hết do Khan (MIT) tự làm, giảng rất chậm và dễ hiểu, tập trung vào các môn khoa học Toán, Lý, Hóa…
Các trang tổng học, phân loại các khóa học:

 

Đọc báo

 

The New Yorker: Cảm nhận cá nhân hay nhất trong tất cả các báo Mỹ, rất nhiều bài đọc của Trạm được dịch từ đây.
The Atlantic: Mục Magazine hàng tháng, rất dài và chất.
The New York Times: Nên đọc mục Sunday Review, Magazine, Opinion
The guardian: Nên đọc mục Long-Read và Điểm sách
The Economist: Mục Magazine nhiều bài hay. Mục What if, nhiều bài lạ
New Republic: Thỉnh thoảng có bài hay
Wired: Chủ yếu đưa tin về khoa học, công nghệ. Nhiều bài dài.
Fast Company: Sáng tạo + Thiết kế+ Công nghệ+Startup
Foreign Affairs: Chính trị+ Ngoại giao + Quan hệ quốc tế
Finanicial Times: Chuyên tài chính
Wall Street Journal
Washington Post
Vox: Mới xuất hiện được vài năm, dành cho giới trẻ

 

Những trang điểm báo

 

 

The Browser: Trang điểm các bài báo hay nhất trong ngày
The Electric Typewriter: Tổng hợp các bài báo hay nhất từ các nguồn báo thuộc nhiều chủ đề. Ví dụ: 10 bài báo hay nhất về sáng tạo
Longreads: Cho ai thích đọc những câu truyện dài và hay
Longform: Tương tự Longread
Arts & Letters Daily: Điểm các bài báo hàn lâm. Khó đọc nhưng rất chất.
Twitter: Sử dụng #longreads để tìm những bài báo hay nhất trong tuần

 

Nghe

 

 

Ted Radio Hour: Các bài Ted có cùng chủ đề được kết hợp lại. Chất lượng nội dung rất cao, phải nghe hàng tuần.
Freakonomics Radio: Từ những người viết nên Kinh tế học hài hước. Cực hay!
You are not so smart: Ai thích tâm lí học, thì phải nghe
On being: Về ý nghĩa cuộc đời. Hay!
Waking up: Triết học+ tôn giáo + tâm lí học + khoa học. Ai thích thì sẽ rất nghiện, từ Sam Harris
The Tim Ferriss Show: Podcast hàng đầu Itunes. Tác giả của cuốn Tuần làm việc 4 giờ.
Harvard Business Review IdeaCast: Ai thích kinh doanh, quản trị, lãnh đạo thì nên nghe để bắt kịp với thế giới.
In our time: BBC radio, thập cẩm lịch sử, triết học, tôn giáo….
BBC Radio 4 – The Reith Lectures: Kinh điển, các bài giảng hàng năm bởi các học giả hàng đầu thế giới, có từ năm 1948 trên đài BBC
 
Philosophy bites: Phỏng vấn các giáo sư, chuyên gia hàng đầu trong triết học. Vô cùng hay, thường 30’ 1 bài phỏng vấn
Philosophize This!: Điểm lại các triết gia hàng đầu trong lịch sử, nhưng nói theo phong cách dân dã, dễ hiểu.
Philosophy Talk: Từ hai giáo sư trường từ Stanford
Very Bad Wizards: Triết học+Tâm lí học. Hay, hài, nhiều dinh dưỡng, nhưng hơi tục do 1 giáo sư triết học và 1 tâm lý học dựng
EconTalk: Phỏng vấn nhiều chuyên gia nổi tiếng thế giới, liên quan nhiều đến kinh tế học

Revisionist History: Podcast mới của Malcolm Gladwell, nhìn lại lịch sử về 1 sự kiện, con người hay ý tưởng.

http://revisionisthistory.com/

 

Video

 

TED: Quá nổi, không cần bàn
Ted-ed: Bài học nhỏ, từ 5-10’, nhiều chủ đề, có phần câu hỏi và đào sâu
Aspen Ideas Festival: Giống TED, tổ chức hàng năm
Zuric Minds: Giống TED, nhưng bên Đức
Politics and Prose: Quay lại buổi giới thiệu sách mới ra của các tác giả
Talks at Google: Phải cảm ơn Google vì nguồn tài nguyên tuyệt vời này. Các Video đều có Sub Anh, giới thiệu các cuốn sách mới ra.
ZeitgeistMinds: 1 chương trình khác của Google, nhiều bài Talks rất hay.
The School of Life: Giới thiệu các tác giả, tác phẩm lớn của nhân loại
Fight Mediocrity: Các video tóm tắt sách khoảng 15′. Rất hay.
PragerU: Video hoạt hình về những ý tưởng lớn
Wisecrack: Phân tích phim

 

Web Hay

 

Brain Pickings: Nhiều bài về sách và văn hóa đọc
Big Think: Video, Bài báo từ các chuyên gia hàng đầu
Nautilus Magazine: Thập cẩm khoa học, mỗi số nói về 1 chủ đề dưới nhiều góc độ khác nhau, vô cùng hay, thiết kế đẹp
Aeon: Rất nhiều bài hay từ các giáo sư, chuyên gia trong ngành viết.
Edge: Trang Web thông minh nhất thế giới, nơi tụ họp của trí thức hàng đầu thế giới
The School of life: Đại học bôn ba
The Chronicle of Higher Education: Dành cho những quan tâm đến giáo dục đại học
Pacific Standard: Thập cẩm
Học về mọi thứ: Kênh do Discovery phát triển
Harvard Business Review: Dành cho ai thích kinh doanh

Closer to Truth: Ai thích thiên văn, vật lý, khoa học, tôn giáo. Do PBS sản xuất

https://www.closertotruth.com/

 

Quora: Mạng xã hội hỏi đáp, rất nhiều các chuyên gia trong đủ các ngành.

https://www.quora.com/

Debate

 

Intelligence Squared: Quay các buổi Debate từ các chuyên gia v
Munk Debates: Khách mời khủng, của Canada
The Economist debates: Tranh luận dưới dạng bài báo từ các chuyên gia. Chú ý phần Futher Reading.

 

Phần mềm đọc

(Sử dụng để lưu lại bài viết trên Trạm :3, lúc nào rảnh thì đọc tiếp)

 

Instapaper: Giao diện rất đẹp
Pocket: Có tính năng tag bài báo đã lưu
Tự tổng hợp báo:

Google News, Apple News

 

Giúp đọc sách

 

 

Spark Notes: Giống sách Văn mẫu Online, có hầu hết các tác phẩm kinh điển
getAbstract: Tóm tắt sách
Brain Pickings: Nhiều bài về sách và văn hóa đọc
Blinkist: Tóm tắt sách
The New York Review of Books: Trang điểm sách kinh điển nhất
London Review of Books: Kinh điển, của Anh
Macat: Phân tích các tác phẩm kinh điển (Trình độ đại học)

Khi con mắc lỗi, bố mẹ cần bình tĩnh xác định đâu là lỗi và đâu là vấn đề cần giải quyết, đã giải quyết thì phải giải quyết vấn đề một cách triệt để. Trong đó chia thành các trường hợp sau:
1. CON VÔ TÌNH MẮC LỖI
Việc này thường xảy ra ở các bạn nhỏ khoảng 0-3 khi mà con chưa nhận thức được việc mình làm là sai, con không biết nên vô tình làm. Tuy nhiên, bố mẹ vẫn phải để con tự chịu trách nhiệm về việc mình làm. Các bước cần làm:
– Trước hết bố mẹ phải bình tĩnh, không được la mắng và quát tháo con
– Không đứng ở trên để nói với con mà hãy ngồi xuống ngang tầm mắt và song song với con. Con sẽ cảm thấy mình được tôn trọng. Bạn cứ thử tưởng tượng xem nếu có một người to lớn khổng lồ, cao gấp đôi bạn, đứng từ trên nhìn xuống khi nói chuyện với bạn thì bạn có thấy thoải mái không? Cảm nhận của con cũng vậy
– Giao tiếp với con 1 cách nhẹ nhàng và nhìn thẳng vào mắt con, nói thật chậm rãi và rõ ràng bằng 1 tấm lòng từ bi để con hiểu rằng bố mẹ biết là con chỉ vô tình mắc lỗi
– Nếu con còn nhỏ thì cùng con giải quyết hậu quả, nếu con đã lớn thì để con tự giải quyết
– Kiên nhẫn làm cùng con hoặc đợi con làm xong đến khi vấn đề được giải quyết triệt để
Vấn đề này mình đã áp dụng khá đúng từ trước với bạn Bo nhà mình. Bạn ấy hiện được 20 tháng, đã biết gọi bố mẹ cho vào nhà WC khi buồn tè và buồn ị, tuy nhiên, thỉnh thoảng bạn ấy mải chơi quá thì cũng tè ra nhà. Mình nhẹ nhàng hỏi bạn ấy là “Bo đã tè ướt hết rồi, mình phải làm sao bây giờ nhỉ? Mẹ sẽ cởi quần giúp Bo. Bo mang quần để vào chậu trong nhà WC, lát mẹ giặt nhé!”. Bạn ấy ngoan ngoãn mang quần bỏ vào chậu trong nhà WC. Mẹ lại dắt bạn ấy quay lại chỗ vũng nước đái bạn ấy vừa tè và nói “Chà, bây giờ mẹ con mình phải làm sao bây giờ nhỉ? Chúng mình cùng dọn nhé! Mẹ sẽ lấy khăn giúp Bo sau đó Bo tự lau nhé!”. Mình đi lấy 1 cái khăn và đưa cho bạn ấy, mình làm mẫu hướng dẫn bạn ấy lau, bạn ấy hăng hái tự lau sạch chỗ nước đái. Sau khi bạn ấy lau xong, mình bảo “Mẹ sẽ giặt khăn giúp con, sau đó con hãy lau lại 1 lần nữa cho sạch nhé! Vì nền nhà vẫn còn mùi nước tề khai lắm!”. Mình đi giặt khăn giúp bạn ấy rồi đưa khăn cho bạn ấy, bạn ấy lau 1 cách cần mẫn sạch bong luôn mà mẹ k phải lau lại nữa. Đối với các bé lớn hơn, mẹ có thể để con tự đi lấy khăn, tự giặt khăn và giặt quần nhé! Việc này đã thành nếp và ổn từ lúc bạn ấy 18 tháng. Và dần dần bạn ấy tự ý thức được về việc tè dầm sẽ phải dọn hậu quả nên số lần tè dầm ra nhà giảm hẳn, luôn nhớ gọi bố mẹ khi buồn tè và buồn ị. Đến khi 20 tháng, hầu như cả ngày không phải đóng bỉm và cũng không tè ướt cái quần nào nữa. Mặc dù lúc 12 tháng trở xuống mình đóng bỉm cho bạn ấy khá thường xuyên, thả rông là tè ngập nhà luôn, quần giặt không xuể.
Ngoài ra, trong 1 tuần vừa qua, khi áp dụng cách này mình đã giúp bạn Bo sửa được nhiều thói quen chưa tốt trước đó.

DỌN ĐỒ CHƠI: Lúc trước bạn ấy luôn rơi vào tình trạng như sau, chơi xong có dọn xong lại bày tung ra và chán không muốn dọn, vất đấy đi chơi. Và mẹ hoặc ông bà lại phải hì hụi dọn. Trong 1 tuần vừa qua, mỗi lần bạn ấy đổ đồ chơi ra nhà mình chờ bạn ấy chơi xong và kiên nhẫn chờ bạn ấy cất từng thứ đồ chơi một, bạn ấy làm khá lâu, nhặt từng thứ từng thứ. Bạn ấy chạy đi thì mẹ sẽ gọi lại để bạn ấy dọn tiếp đến khi nào bạn ấy dọn xong thì thôi. Mẹ cứ kiên nhẫn đợi cho đến khi bạn cất đồ chơi cuối cùng đi rồi bạn ấy đóng tủ lại. Khi bạn ấy làm xong, mình không quên thơm vào má bạn ấy một cái và khen bạn ấy: “Con đã làm tốt hơn lần trước rồi đấy. Con là cậu bé ngoan, mình phải nhớ cất gọn gàng đồ chơi khi chơi xong nhé!”. Sau vài lần, bây giờ bạn ấy đã hình thành thói quen là chơi xong sẽ tự cất đồ chơi cất gọn gàng. Tuy nhiên, có một việc mình thấy cũng khá buồn cười. Nhà mình có hai bé, bạn ấy ở cùng một bạn anh họ gần 3 tuổi. Bạn Bo rất rõ ràng, đồ chơi do mình bày ra thì dọn nhưng đồ chơi do anh bày ra thì nhất định không dọn, thế nào cũng không dọn.

CÁC THÓI QUEN KHÁC:
– Ra khỏi phòng không đóng cửa khi phòng đang bật điều hòa, mình kiên nhẫn nhắc bạn ấy đóng cửa và chờ đến khi bạn ấy đóng. Đến hôm nay là đã biết tự đóng cửa khi ra khỏi phòng rồi
– Khi ăn cơm nếu làm rơi vãi thức ăn, khi mẹ nhắc thì bạn ấy đã chủ động nhặt gọn để vào bát và đem bát vào bồn rửa bát để mẹ rửa.
– Mẹ đi làm về, bạn ấy thường bấn loạn lên đòi ti mẹ, bây giờ đã biết chờ đợi mẹ thay quần áo, rửa mặt mũi chân tay đàng hoàng rồi mới ti.
– Tác phong khi ngủ dậy buổi sáng, làm các công việc vệ sinh cá nhân như đánh răng, rửa mặt, thay bỉm, thay quần áo … đã nhanh nhẹn hơn rất nhiều.
Nói tóm lại là cho dù con mắc lỗi do vô tình thì bố mẹ vẫn phải để con tự chịu trách nhiệm. Vì như vậy sẽ giúp con có những hành động tốt, dần sẽ hình thành thói quen tốt và dần dần sẽ hình thành hành vi tốt. Đồng thời, con sẽ trở thành một đứa trẻ độc lập và tự chủ. Và chỉ khi con độc lập và tự chủ thì con mới biết quan tâm, chăm sóc và giúp đỡ người khác.

2. XỬ LÝ KHI CON ĂN VẠ
Ăn vạ là một case kinh điển chắc hẳn bố mẹ nào cũng phải hứng thường xuyên nhất là trong giai đoạn sau 1 tuổi khi trẻ đã bắt đầu muốn được khẳng định cái tôi cá nhân.
Trước kia, khi con ăn vạ mình thường xử lý như sau:
– Xác định nguyên nhân khiến con ăn vạ.
– Nếu là lý do chính đáng, mình sẽ giải quyết giúp con ngay lập tức
– Nếu là lý do không chính đáng. VD: đòi cái gì đó vô cớ. Mình sẽ bế con ra một không gian thoáng, không có ai làm phiền, an toàn cho con và để con khóc thoải mái
Thường thì cơn ăn vạ của bạn Bo cũng sẽ kết thúc, tuy nhiên, thường thì kết thúc rất lâu, ít nhất là cả tiếng đồng hồ sau khi đã gào hết sức. Khi đi học lớp phụ huynh 0-6 của chị Catherine Yến Phạm, mình đã nhận ra việc mình đã mắc một lỗi sai cơ bản: BỎ MẶC CON KHÓC 1 MÌNH.
Khi con ăn vạ, con thường trải qua những giai đoạn sau: Không chấp nhận -> Tranh đấu để có được thứ mình muốn -> Khi không được thì dần chấp nhận -> Buông bỏ. Việc của bố mẹ cần làm là cũng phải bình tĩnh, giao tiếp với con 1 cách nhẹ nhàng nhưng rõ ràng, thể hiện 1 tấm lòng từ bi và trên 2 nguyên tắc cơ bản sau:
– KHÔNG BÙ ĐẮP VÀ KHÔNG BÙ LỖ
– I’M HERE FOR YOU

Thế nào là không bù đắp và không bù lỗ?
Khi con ăn vạ vì con cảm thấy buồn và mất mát, VD: Trong những ngày con bắt đầu được đi học ở nhà trẻ, con buồn vì cảm thấy phải xa mẹ. Thường thì bố mẹ hoặc cô giáo nếu thấy con khóc thì sẽ tìm mọi cách để dỗ dành con, tuy nhiên, cách làm này không hiệu quả, chỉ tức thời làm con hết buồn lúc đấy thôi. Nếu bù đắp ngay lập tức thì con sẽ vin vào đó mà bám mẹ, lệ thuộc vào mẹ hoặc bám cô giáo. Cô giáo cũng phải bình tĩnh đặt con ngồi xuống và áp dụng I’m here for you.
Việc không bù đắp ngay lập tức giống như việc bố mẹ tiêm cho con 1 liều vắc xin, để con tự chữa lành vết thương của mình, giúp con biết thích nghi và mạnh mẽ hơn để vượt qua nỗi buồn và sự mất mát.
Hoặc trong trường hợp con khóc ăn vạ vì đòi cái nọ cái kia mà bố mẹ bù đắp bằng việc đáp ứng ngay cho con, con sẽ hiểu rằng tiếng khóc của con là có quyền lực và con sẽ sử dụng thứ quyền lực đấy của mình một cách triệt để để đạt được những gì mình muốn. Trong trường hợp này, việc không bù đắp ngay lập tức sẽ giúp con hiểu được về việc phải biết chờ đợi để đạt được những gì mình mong muốn.

Thế nào là I’m here for you?
Là không bỏ con, không để mặc con khóc mà bỏ đi để chứng tỏ quyền lực của mình. Bạn hãy bình tĩnh và ngồi xuống cạnh con, không bình luận, không phê phán và với một tấm lòng từ bị và vị tha.
Nếu bạn thấy con khóc, bạn nổi khùng và quát mắng con sẽ càng làm con hoảng loạn. Dù bạn có nói thế nào để bắt con nín thì con cũng không thể nào mà nín nỗi ngay tức khắc. Bạn cũng vậy thôi, bạn đang khóc nức nở, có ai quát bạn là nín ngay, bạn có nín nổi không? Đấy, bạn là người lớn có tư duy lý trí cao mà còn không làm được huống chi là trẻ con. Trẻ con vẫn hoàn toàn hành động theo cảm xúc của mình.
Mình cũng vậy, trước những cơn ăn vạ của bạn Bo mình thực sự nhiều lúc đã không kiềm chế được, điên lên và chỉ muốn phát đít mấy cái thôi. Những lúc ấy mình đã phải bình tĩnh đặt con xuống và hít thở thật sâu. Như chị Yến chia sẻ thì đó là bố mẹ phải học được cách thiền với tiếng khóc của con.
Bình tĩnh ngồi xuống cạnh con, nhìn thẳng vào mắt con và nói thật rõ ràng cho con hiểu rằng mẹ vẫn ở đây, ngồi cùng con và đợi con nín khóc. Mẹ tuyệt đối không được bỏ đi (như mình đã từng làm), tuyệt đối không phớt lờ để chứng tỏ quyền lực của mình. Tuy nhiên, mẹ cũng không được bế con lên ngay (nhớ nguyên tắc không bù đắp). Đợi con khóc 1 lát, bế con và dỗ dành con, lại đặt con xuống, con khóc, lại đợi một vài phút, bế con và dỗ dành con … Lặp đi lặp lại, dần con sẽ giảm dần số lần và thời gian khóc. Vấn đề then chốt là phải có một cái tâm an khi đối diện với con và phải làm cho con có một cái tâm an để con hiểu là mẹ không bao giờ bỏ con và mẹ yêu con.
Mẹ hãy nói chuyện với con 1 cách nhẹ nhàng và bằng ái ngữ nhưng phải rõ ràng. Tuyệt đối, không được nói quá nhiều. Bạn hãy đặt mình vào vị trí của trẻ, nếu bạn đang tức giận ngút trời thì tai bạn ù đi, mắt nhòa đi … Tóm lại là 5 giác quan như tê liệt, chẳng tiếp thu được gì hết. Vì vậy, nếu có ai ra rả bên tai bạn thì bạn cũng chẳng nghe thấy gì và chẳng thèm quan tâm. Trẻ con cũng vậy, nói ít và ngắn gọn thôi.
– Nếu trẻ chưa nói được hoặc nói được 1 từ thì bạn chỉ dùng hành động và nói 1,2 từ
– Nếu trẻ nói được 1,2 từ thì bạn nói 2-4 từ
– Nếu trẻ nói được 1 câu thì bạn nói 1-2 câu
Nói chậm rãi, rõ ràng, nói xong dừng lại một chút nhìn thẳng vào mắt con và đợi một vài phút rồi mới nói tiếp.
Kiên trì ngồi bên cạnh con đến khi con chấm dứt hẳn cơn ăn vạ.
Mình đã ngộ ra được nhiều điều và thấy là mình mắc một số lỗi sai. Trong 1 tuần vừa qua, mình đã áp dụng với bạn Bo, kỳ tích là trận ăn vạ đã kết thúc trong vòng 10-15 phút. Mình xin chia sẻ về case này như sau:
Hôm nay, trước giờ ăn cơm, bác bạn Bo tự dưng lại lấy sữa đậu nành ra uống. Mà mình thì tuyệt đối không cho con ăn đồ công nghiệp đóng hộp mà nhất là lại trước bữa ăn. Bạn Bo bắt đầu trận ăn vạ kinh điển của mình để đòi được uống sữa đậu nành. Bạn ấy bắt đầu gào lên, oằn oại dưới đất và giảy đành đạch. Mình nhẹ nhàng đến và bế bạn ấy lên trên phòng. Mình bật điều hòa mát rượi, đặt bạn ấy xuống đệm.
Mình nhẹ nhàng nói với con: “Bé Bo, mẹ biết là con muốn uống sữa đậu nành. Tuy nhiên, sữa đậu nành không tốt và mình đã đến giờ ăn rồi”.
Bạn ấy vẫn gào lên và lao vào mẹ, mình lại nhẹ nhàng đặt bạn ấy ngồi xuống và nói: “Bé Bo, nếu con uống sữa đậu nành thì con không thể ăn cơm được. Mà mẹ đã làm cho con cơm bạn gấu rất ngon”.
Bạn ấy vẫn gào lên và lao vào mẹ, mình lại nhẹ nhàng đặt bạn ấy ngồi xuống và nói: “Bé Bo, mẹ vẫn ở đây, mẹ sẽ đợi con khóc xong rồi mẹ con mình sẽ cùng đi ăn cơm”. Lặp lại 2,3 lần.
Bạn ấy vẫn gào lên và lao vào mẹ, mình lại nhẹ nhàng đặt bạn ấy ngồi xuống và nói: “Bé Bo, nếu con tiếp tục khóc thì mẹ con mình sẽ bị đói đấy”. Lặp lại 1,2 lần gì đó.
Bạn ấy không lao vào mẹ nữa nhưng vẫn khóc. Mình đợi 1 chút và nhẹ nhàng nói: “Bé Bo, nếu con nín khóc, mẹ sẽ đi lau mặt cho con sạch sẽ và mẹ con mình cùng đi ăn cơm”.
Bạn ấy không lao vào mẹ, giảm level gào chỉ còn khóc nức nở. Mình nói với bạn ấy: “Hình như con nín sắp nìn khóc rồi và muốn đi ăn cơm đúng không?” Bạn ấy gật gật bảo “Cơm gấu”.
Ok, có vẻ vụ đàm phán đã thành công. Mình tiếp tục: “Vậy bây giờ mẹ sẽ đi lau mặt cho con thật sạch và mẹ con mình sẽ xuống dưới nhà ăn cơm nhé!”. Bạn ấy đứng dậy và mình dắt bạn ấy vào nhà WC lau mặt thật sạch. Mặc dù bạn ấy đã ngừng khóc nhưng vẫn còn hức hức. Chết cười. Mình mới hỏi”Con còn nấc thế này thì khó ăn cơm đấy, mẹ cho con yêu bạn ti 1 miếng thôi nhé! Để con hết nấc rồi mẹ con mính đi ăn cơm nhé!” Bạn ấy đồng ý rồi quay ra bảo bạn ti: “Yêu bạn ti 1 miếng thôi”. Sau khi mút vài cái rất nhanh, bạn ấy tự nhả ti ra và bảo mẹ: “Bo đi ăn cơm gấu”. Và thế là bạn ấy xuống nhà, ngồi vào ghế và ăn cơm gấu ngon lành. Mặt tỉnh queo, không nhớ gì về vụ sữa đậu nành lẫn trận ăn vạ vừa diễn ra cách đây vài phút nữa.
Nói tóm lại là thành công rực rỡ so với cách xử lý cũ của mình. Khi mà mình để bạn ấy tự khóc 1 mình và bỏ đi thì sự ăn vạ của bạn ấy càng thảm thiết hơn, và chỉ dừng khi đã kiệt sức. Toàn bộ diễn biến của vụ ăn vạ diễn ra nhanh gọn nhẹ chắc khoảng 15 phút + cả thời gian đi rửa mặt và di chuyển chắc thêm 5 phút nữa.
Ngoài ra, có một vụ này bạn ấy cũng hay ăn vạ, đó là đến giờ ăn rồi nhưng vẫn mải chơi không muốn về và luôn ăn vạ hết nước mắt. Buổi chiều muộn, mỗi lần mình cho bạn ấy ra ngoài chơi, mình đều giao hẹn với bạn ấy là mẹ cho con ra ngoài chơi 30 phút, khi nào trời tối thì chúng mình sẽ về nhà ăn cơm nhé! Khi trời sắp tối, mình báo với bạn ấy: “Bé Bo ơi , trời sắp tối rồi, mẹ cho con chơi 5 phút nữa mình sẽ về nhé!”. Được một lúc mình nhắc lại: “Còn 2 phút nữa bé Bo nhé! Mình chuẩn bị về nhé!”. Sau khi đã hết thời gian cũng là lúc trời đã nhá nhem tối thì mình báo với bạn ấy: “Hết 5 phút rồi và trời cũng đã tối, mẹ con mình cùng về nhà ăn cơm nào!”. Bạn ấy ngoan ngoãn dắt tay mẹ đi về nhà ăn cơm chứ không phải để mẹ cưỡng chế đi về như trước nữa. Vụ này hiểu một cách đơn giản là giải quyết trước cơn ăn vạ dự kiến sẽ xảy ra thông qua việc thiết lập luật. Khi nào có thời gian mình sẽ chia sẻ chi tiết hơn.
Tổng kết lại là khi đối diện với trẻ thì người lớn luôn phải bình tĩnh và xử lý mọi vấn đề trên nguyên tắc chân thành, tôn trọng, yêu thương và vị tha với trẻ nhé!
Quả thật là sau khi kết thúc lớp học dành cho phụ huynh 0-6 của chị Catherine Yến Phạm, áp dụng những chia sẻ của chị mình thấy những thói quen và hành vi của bạn Bo đã tiến bộ đáng kể. Quả thật, trước đó bạn ấy là đứa mà trời không sợ, đất không sợ, chỉ sợ con mèo. Những trận ăn vạ của bạn ấy thì kinh thiên động địa.

Trên đây là những chia sẻ của mình dựa trên kiến thức đã tiếp thu từ chị Yến và trải nghiệm trong 1 tuần vừa qua khi áp dụng với bạn Bo. Chân thành cảm ơn chị Yến đã truyền tải những kiến thức nuôi dạy con thật nhẹ nhàng. Mình hy vọng sẽ giúp lan tỏa một phần tư tưởng TÂM AN LÀ CON NGOAN để các bố mẹ và ông bà nuôi con thật nhẹ nhàng, giúp các bạn nhỏ trở thành những đứa trẻ độc lập, tự chủ, biết chờ đợi để đạt những gì mình muốn và hình thành những thói quen và hành vi tốt.

Source:  https://www.facebook.com/babebo.vn/?fref=nf&pnref=story

Bài viết này mình đọc từ Facebook của bác sĩ Anh Nguyễn. Mọi sao chép xin vui lòng ghi rõ source để thể hiện sự tôn trọng với tác giả. Xin cảm ơn 🙂


“Con với cái, suốt ngày chỉ có việc ăn học thôi, mà học cũng không ra gì. Nhìn nhỏ Tiên học hành kìa”
“Con nhà người ta thấy ham, chứ đâu như con nhà này”
Đây là những câu mà một số cha mẹ người Việt thường dùng, tưởng là những câu chê trách. Nhưng những cha mẹ này cho rằng: Đó là những lời để các bé có động lực, thấy không bằng bạn để bé biết cố gắng mà học, mà làm tốt hơn.

Tôi không nghĩ đây là một lời khích lệ đúng, mà ngược lại lời khích lệ như vậy mang những tác hại rất to lớn vì chính các bạn đã vô tình làm bé trở nên thật sự không thoải mái trong việc học hoặc công việc. Theo Gs. Susan, mất sự thoải mái trong công việc hoặc học tập sẽ làm bé học kém hơn. Hơn nữa, sự so sánh với một ai trong xã hội sẽ làm bé mất sự hòa nhập vào xã hội. Ví dụ, Bạn so sánh bé với một người bạn thân của bé về học tập, hoặc về ngoan hiền, thì tình bạn giữa 2 bé không còn như xưa, thậm chí bé bạn sẽ dần xa cách và mất đi 1 tình bạn đẹp.

HIỂU VỀ SỰ TỰ TIN VÀ THÀNH CÔNG Ở 1 ĐỨA TRẺ
Tự tin và thành công là điều mà cha mẹ nào cũng muốn con cái mình đạt được. Dạy để bé tự tin và thành công là việc khó hơn khi dạy người lớn vì những hậu quả ảnh hưởng đến tâm lí sẽ rất lớn nếu bé hiểu sai hoặc bị áp đặt theo những tiêu chuẩn quá sức của ba mẹ đưa ra. Không ít cha mẹ đã hiểu chưa đúng về nguyên lý của sự thành công.
* NGUYÊN LÝ CỦA SỰ THÀNH CÔNG
Nguyên lý 1: Tự tin và thành công có thể nuôi dưỡng. Nó tuân theo nguyên tắc cộng dồn.
Nguyên lý 2: Để tự tin, các bé phải trải nghiệm, thậm chí nếm mùi thất bại. Để thành công, bé cần có tình huống thực sự và bé phải cảm nhận được những thay đổi từ cái cũ biến thành cái mới.
Nguyên lý 3: Bé phải thật sự vui vẻ thì đó mới là tự tin và thành công đúng nghĩa

NHỮNG HIỂU SAI VỀ DẠY TRẺ THÀNH CÔNG VÀ TỰ TIN:
Dạy quá nhiều, bắt thành công quá nhiều. Con cái chúng ta không phải thần đồng hoặc siêu nhân. Mỗi bé có 1 tiềm lực khác nhau. Đừng cố bắt bé phải thành công hết tất cả các môn học, hãy để bé thư giãn và bạn chỉ việc vui vẻ khi bé mang về điểm 10 cho môn toán, các môn khác (VD môn sinh học) 6-7 điểm là một điều bình thường. Bạn chỉ việc đơn giản nói: “con của mẹ học toán giỏi quá”. Đối với những môn khác, bé chưa giỏi thì mẹ đơn giản khích lệ bé như sau: “mẹ thấy môn sinh cũng hay đó con, mai mình thử đi nhà sách, tìm vài quyển sách đọc nhé, biết đâu con cũng yêu thích nó”.

Cha mẹ thường không mở lòng và giữ nhiều định kiến về các khái niệm giỏi và dỡ. Những định kiến này đang làm con cái bạn không thể thành công: Cùng là 2 bé, học lực ngang nhau, tốt nghiệp từ 2 trường ĐH danh tiếng, tuy nhiên mẹ bé luôn nói rằng: “cũng học hành như người ta, người ta thì làm bác sĩ, ngồi phòng máy lạnh, ngày làm 8 tiếng giờ giấc ổn định”. Nhưng nếu nghe mẹ của bé làm bác sĩ thì nói khác: “khám cả ngày mà lương có vài đồng, đâu như con người ta làm có 1 ca, mà lương gấp 2-3 lần”. Nếu chúng ta tiếp tục so sánh thì không thể tìm được cái nào nhất, cái nào nhì. Nhìn lại, 2 bé cảm thấy vui vì mỗi bé yêu thích nghề của chính họ đang làm là được.

NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ NÊN LÀM ĐỂ GIÚP BÉ TỰ TIN VÀ THÀNH CÔNG
ĐIỀU 1: Khen hoặc khích lệ bé là một điều nên làm, NHƯNG chú ý những điều sau để không làm bé đi sai:

*Gs. Dewar, ĐH Oxford, Anh Quốc cho biết: tránh khen bé về sự thông minh và tài năng trước khi bé bắt đầu 1 thử thách nào; chỉ nên khen bé về những kết quả rõ ràng mà bé đạt được sau thử thách. Nếu bé không đạt được thì bạn nên nói động viên bé về mức độ thử thách đó và cùng bé lên kế hoạch vượt qua.
VD: Đừng nói là “con dư sức làm bài toán đó mà” vì nói điều này bé sẽ dễ mất tự tin nếu bé không đạt được thậm chí nhiều bé sẽ tự trách bản thân, bé sẽ tự khép kín mình. Thay vào đó, khi bé giải được 1 phần hoặc ra đáp án, bạn có thể khen bé đơn giản : “con của mẹ giỏi quá”. Nếu bé không giải được, bạn khích lệ bé và đi từng bước để giúp bé vượt qua:” để mẹ xem nào, bài toán này có vẻ khó đây, nếu mẹ làm thế này thì con nghĩ có được khôngi”. Tránh so sánh kiểu như: “ba mày tuổi mày là làm được tất” hoặc “qua mà xem cái Lan, nó làm xong bài tập từ chiều.”

*Khen bé nên đến từ tình huống thật và cần thiết, không nên chỉ khen để bé nghe là được khen hoặc để khoe với bạn bè đồng nghiệp của cha mẹ. Số ít cha mẹ luôn khen bé không ngớt lời, từ trong nhà ra nơi công cộng. Một số bé sẽ gặp vấn đề về giao tiếp xã hội và kém tự tin khi tiếp xúc với người khác nếu từ nhỏ cha mẹ hay khen kiểu như trên- Đó là kết quả nghiên cứu trên các bé từ 24 tháng tuổi của Gs. Kelley, ĐH Lycoming, Mỹ

ĐIỀU 2: Tránh sự so sánh giữa các bé

ĐIỀU 3: Cho bé sự thử thách. Sẽ tốt hơn cho bé khi tham gia chơi hoặc học tập trong 1 nhóm. Làm việc đồng đội sẽ làm bé tự tin và tính chất lãnh đạo trong mỗi bé sẽ bộc lộ.

p.s.
Một số thuật ngữ chuyên môn nên tham khảo thêm:
Social-comparison praise: praise that compares your child to others (khen bé dựa trên so sánh đối chiếu với người khác)
Mastery praise: comments about how the child had mastered the task

Notes:
Kelley SA, Brownell CA, and Campbell SB. 2000. Mastery motivation and self-evaluative affect in toddlers: longitudinal relations with maternal behavior. Child Dev. 71(4):1061-71.

Dewar, G (2008) What scientific studies reveal about the right way to praise kids

Susan Newman (2013) Praising Kids: How Proper Praise Helps Children, Part 2
Six paths for maximizing your compliments.

5 MẸO LẠ DẠY CON HIỆU QUẢ CỦA NHÀ TÂM LÝ HỌC

Natasha Daniels là một nhà trị liệu tâm lý trẻ em người Mỹ và tác giả cuốn sách How to Parent Your Anxious Toddler. Bà mẹ 3 con này cũng là một cây viết về đề tài nuôi dạy con trên nhiều trang như Scary Mommy, Child Mind Institute, The Mighty… Bài viết dưới đây, bà chia sẻ 5 cách đã áp dụng thành công với các con mình, giúp trẻ biết lễ phép và vâng lời.
Là bố mẹ, chúng ta được nhận rất nhiều lời khuyên khi nuôi dạy con. Tuy nhiên, không phải cách nào cũng hữu ích. Có ba con, tôi thấy có những cách hiệu quả với bé này nhưng lại phản tác dụng với bé kia.
Tuy nhiên, với kinh nghiệm làm mẹ, tôi thấy có 5 mẹo lạ, nghe có vẻ vô lý nhưng thực sự lại rất hiệu quả, ít nhất là trong gia đình tôi. Chúng có thể không hữu hiệu với con bạn bởi mỗi đứa trẻ là duy nhất và rất khác biệt, nhưng bạn cứ thử tham khảo xem sao.

1. Sử dụng những bài hát để trẻ làm việc bạn muốn
Tôi hay hát to để đánh thức các con dậy, hát khi muốn con đi tắm, khi cần con đi ngủ. Lời bài hát tôi tự chế, giọng thì cũng chẳng hề hay nhưng nó giúp tôi đạt được mục đích.
Và một ích lợi nữa là tôi đỡ phải cằn nhằn các con. Trẻ thích nghe hát và tôi không phải la mắng, hò hét. Khi con sắp đến giờ ngủ, phải đi đánh răng, nghe tôi hát là bọn trẻ đã biết điều gì sắp xảy ra và đáng ngạc nhiên là nó khiến một ngày diễn ra thanh bình hơn.

2. Khen ngợi trẻ về những hành vi trẻ… không làm
Điều này nghe có vẻ lạ nhưng khi áp dụng cách này, tôi đã sốc vì nó vô cùng hiệu quả.
Bất cứ khi nào trẻ không nghe lời (không chịu ra khỏi bồn tắm, chẳng chịu mặc quần áo hay dọn dẹp đồ chơi)… tôi chỉ cần bảo con: “Mẹ rất vui khi con ra khỏi bồn tắm” hay “Con đúng là chàng trai biết dọn dẹp sạch sẽ. Cảm ơn con”… Những lúc đó, tôi thường nhận được một cái nhìn lạ lùng của bọn trẻ và… sốc hơn, các con làm đúng như lời tôi nói. Cách này có thể không thành công 100% nhưng thực sự đáng để thử.

3. Nói “được thôi” khi trẻ bảo con sẽ không làm việc gì đó
Câu này nghe có vẻ như một lời khuyên quá tệ nhưng bạn cứ thử xem, biết đâu lại giúp đổi ngược tình thế. Khi con tôi tuyên bố: “Con sẽ không dọn dẹp phòng đâu. Quá nhiều đồ”. Tôi bình tĩnh bảo: “Được thôi”.
Khi đó trẻ thường nhìn lại mẹ với đôi mắt mở to, còn tôi thì tiếp tục: “Có lẽ mẹ lại thay bộ đồ ở nhà thôi, chứ hôm nay chắc chúng mình sẽ không đi đâu cả khi nhà cửa bừa bộn thế này. Mẹ muốn đi vườn bách thú nhưng không được rồi”. Sau đó, tôi bỏ ra chỗ khác. 10 lần như vậy thì có tới 9 lần trẻ sẽ nhanh chóng dọn sạch và chạy ngay ra ngăn mẹ thay bộ đồ mặc nhà.

4. Khi con nói không lễ phép, đừng mắng, hãy nhắc con câu bạn muốn bé nói
Điều này cũng khá lạ và có thể khiến nhiều bố mẹ phản đối. Khi trẻ đòi hỏi điều gì đó với từ ngữ không tôn trọng, hãy nhắc câu bạn muốn con nói chứ không chỉ trích bé.
Chẳng hạn, khi đứa con 4 tuổi của tôi gào “Con muốn sữa cơ!”, tôi nói: “Mẹ ơi, mẹ lấy sữa hộ con với ạ”. Sau vài lần như vậy, bây giờ, con tôi nói những câu như “Cảm ơn mẹ” hay “Mẹ giúp con…” rất tự nhiên.

5. Thể hiện tình yêu trẻ khi con nói những lời làm bạn tổn thương
Khi con nói những câu kinh khủng như “Con ghét mẹ” hay “Con ước gì con không phải là con của mẹ”, hãy phản ứng ngược lại với thông thường. Đừng nói những câu kiểu như “Đồ láo toét”… mà chỉ cần đáp: “Như vậy cũng không sao. Mẹ vẫn yêu con”. Thường nếu trẻ giận dữ tới mức hét lên những lời này, chúng muốn bạn cảm thấy tổn thương. Nhưng hãy đáp lại bằng sự tử tế và tình yêu thương và bạn sẽ thấy tình huống sẽ kết thúc bằng nước mắt, tiếng cười hoặc cả hai.
( Nguồn: Vương Linh)

Xác định vấn đề

Hàng triệu trẻ nhỏ đáng yêu, bình thường nổi giận như một cách để đối phó với sự thất vọng hay giận dữ hay để nói với thế giới rằng các con mới là người chỉ huy. Cơn cáu giận có thể trở nên ít thường xuyên và thậm chí được ngăn ngừa bằng cách không làm khán giả cho người biểu diễn và không đầu hàng đòi hỏi của bé. Mặc dù bạn có thể muốn đầu hàng hoặc bò ở dưới quầy thanh toán gần nhất khi con bạn tỏ ra cáu giận ở nơi công cộng, hãy kiên nhẫn cho đến khi bé phát tiết xong và khen ngợi bé vì bé đã lấy lại được sự kiểm soát sau khi bé bình tĩnh. Ở bên cạnh bé khi bé cần hỗ trợ sau một cơn giận sẽ đảm bảo với bé rằng bé có một người lớn quan tâm giúp đỡ bé, cho dù có bất cứ điều gì xảy ra.Lưu ý: Những cơn khóc thông thường, định kỳ không phải là một cơn cáu giận và cần được đối xử khác nhau. Tìm kiếm sự trợ giúp của chuyên gia nếu con bạn có nhiều hơn 2-3 cơn giận mỗi ngày.

Ngăn chặn vấn đề

——————————————————————————————————–
Dạy bé cách xử lý sự thất vọng và cơn giận
Chỉ cho con bạn rằng những người lớn như bạn tìm cách khác để đương đầu với cơn giận ngoài việc la hét và gào thét như thế nào. Nếu bạn làm rơi điện thoại của bạn và nhìn thấy màn hình bị vỡ, thay vì la hét và nổi cơn giận dữ, hãy nói rằng, “Con yêu, bây giờ bố đang rất buồn bực, nhưng bố có thể xử lý nó. Bố sẽ cố gắng cẩn thận hơn với đồ đạc của bố.” Bất kể tình huống như thế nào, hãy dạy cho con bạn xem xét các lựa chọn mà bé có để giải quyết vấn đề của bé, thay vì trở nên bạo lực vì chúng; đồng thời, hãy làm mẫu việc giữ gìn tài sản cẩn thận.
Khen ngợi khi bé đương đầu với sự tức giận
Hãy nắm bắt những thời điểm bé cư xử tốt. Ví dụ, khen ngợi khi bé đề nghị bạn giúp bé xếp một bộ xếp hình phức tạp mà nếu không làm thế thì nó có thể khiến bé tức giận. Hãy nói: “Bố rất vui vì con đã đề nghị bố giúp đỡ thay vì phát cáu với bộ xếp hình.” Giúp bé bình tĩnh xử lý sự thất vọng và tức giận của bé là giúp bé cảm thấy tốt về khả năng đối phó với vấn đề của bé. Bạn sẽ thấy bé lặp lại một kỹ thuật giải quyết vấn đề khi bé biết bé sẽ được khen ngợi vì làm thế. Hãy nói rằng: “Bố thực sự tự hào về con khi con có thể bình tĩnh giải quyết vấn đề.”
Sử dụng sự đồng cảm
Sau một cơn giận, ôm bé và nói với bé rằng bạn hiểu cơn thịnh nộ của bé. Hãy nói rằng: “Mẹ biết con cảm thấy như thế nào khi mọi thứ trở nên khó khăn, và mẹ ở đây để giúp con giải quyết vấn đề khi con cần mẹ.”
Đừng để thời gian vui chơi luôn có nghĩa là thời gian bị ở một mình
Ở bên và chú ý đến con bạn khi bé đang chơi với đồ chơi của bé theo một cách thích hợp. Khi bạn làm thế, bé sẽ không phải viện đến những cách chơi không phù hợp hoặc ăn vạ để có được sự chú ý của bạn.
Đừng đợi một lời mời
Nếu bạn phát hiện bé đang tích tụ rắc rồi, đừng để nó âm ỉ quá lâu. Khi bạn thấy tình hình trở nên khó khăn hay gây bực bội cho bé, hãy nói rằng, “Thử làm theo cách này nhé con.” Cho bé thấy nên làm gì và sau đó để bé hoàn thành nhiệm vụ. Điều này sẽ giúp bé hiểu rằng để cho người khác giúp bé khi bé cần được giúp đỡ là điều tốt.

Giải quyết vấn đề

Những gì nên làm
Lờ đi cơn cáu giận của con bạn
Không làm gì cho, với, hoặc hướng tới con bạn trong suốt buổi biểu diễn của bé. Dạy bé rằng một cơn cáu giận không phải là cách để có được sự chú ý của bạn hoặc để nhu cầu của bé được đáp ứng. Nhưng làm thế nào để bạn lờ đi một cơn lốc xoáy đi xuyên qua phòng khách của bạn? Hãy tránh xa bé trong suốt cơn giận dữ của bé, quay lưng lại với bé, đặt bé vào trong phòng bé, hoặc tự cô lập bản thân bạn. Nếu bé trở nên phá hoại hoặc gây nguy hiểm cho bản thân hoặc cho những người khác ở nơi công cộng.
Cố gắng giữ vững sự kiên định
Dù những tiếng la hét và đập phá của con bạn có mãnh liệt đến đâu, bạn hãy đảm bảo duy trì được sự tự kiểm soát bằng cách thực hiện nghiêm ngặt quy định của bạn. Âm thầm tự nhủ rằng việc để bé học được rằng bé không thể có được mọi thứ bé muốn khi bé muốn nó là điều rất quan trọng với bé. Bé đang học để trở nên thực tế, bạn đang học để trở nên nhất quán và thiết lập cho bé những ranh giới về các hành vi được và không được chấp nhận.
Giữ bình tĩnh hết sức có thể
Hãy tự nhủ rằng, “Không có gì to tát cả. Nếu chính mình có thể giữ vững sự kiểm soát, mình có thể dạy cho con cách kiểm soát bản thân tốt hơn. Con chỉ đang cố gắng tạo áp lực cho mình để có thể có những gì con muốn thôi mà.” Giữ bình tĩnh trong khi lờ đi cơn giận của bé là cách làm gương tốt nhất cho bé khi bé buồn bực.
Khen ngợi con bạn
Sau khi ngọn lửa của cơn giận nhỏ dần thành những đợt tro cháy âm ỉ, ngay lập tức khen ngợi con bạn vì bé đã lấy lại sự tự chủ. Sau đó để cả bạn và bé cùng tham gia vào một trò chơi hoặc hoạt động yêu thích mà không gây giận dữ cho bé hoặc bạn. Hãy nói rằng: “Mẹ rất vui vì bây giờ con cảm thấy tốt hơn. Mẹ yêu con, nhưng mẹ không thích gào thét hoặc la hét.” Vì đây là lần đề cập về cơn giận duy nhất của bạn, nó sẽ giúp bé biết rằng cơn giận là thứ bạn phớt lờ, chứ không phải bé.
Giải thích khi quy định thay đổi
Nếu bạn và con bạn đang ở cửa hàng và bé yêu cầu bạn mua một món đồ chơi trước đó là thứ vượt quá giới hạn,, bạn có thể thay đổi suy nghĩ của bạn – nhưng bạn cũng nên thay đổi thông điệp của bạn. Hãy nói rằng: “Con còn nhớ lần trước khi chúng ta ở đây và con nổi giận không? Vì bây giờ con đã cư xử rất ngoan khi đi cùng mẹ, nên mẹ vừa mới quyết định rằng con có thể có đồ chơi này.” Điều này sẽ giúp bé hiểu rằng không phải cơn giận làm thay đổi suy nghĩ của bạn; mà bạn sẽ mua đồ chơi đó vì một lý do khác. Nếu bạn thích, hãy nói với bé tại sao bạn đổi ý, đặc biệt nếu trong khi làm như vậy thì bạn cũng khen ngợi bé vì hành vi tốt của bé.
Những gì không nên làm
Đừng tranh cãi hoặc giải thích trong suốt cơn cáu giận
Cố gắng tranh cãi với con bạn về cơn giận của bé trong khi bé đang giận là lãng phí công sức. Bé không quan tâm. Bé đang ở trong một buổi biểu diễn và bé là ngôi sao. Bất kỳ cuộc thảo luận nào tại thời điểm này chỉ khuyến khích cơn giận bởi vì nó mang lại cho bé những khán giả mà bé muốn.
Đừng đầu hàng cơn cáu giận
Khi con bạn phát giận và bạn đầu hàng rồi cho bé những gì bé muốn chỉ để làm bé bình tĩnh lại, tức là bạn đang dạy bé phát giận để có được những gì mình muốn. Khi bạn nói không, hãy đúng là không! Đầu hàng chỉ nói với bé rằng bạn không giữ lời hứa.
Bản thân bạn đừng cáu giận
Hãy tự nhủ rằng, “Tại sao mình cần phải hành động điên rồ nhỉ? Mình biết rằng khi mình nói không, mình nói thế là có lý do cơ mà.” Mất bình tĩnh chỉ khuyến khích con bạn cứ thế cáu giận, và nó cho bé thấy rằng bé không cần phải học cách tự kiểm soát bản thân.
Đừng coi thường hoặc làm con bạn xấu hổ
Chỉ vì con bạn nổi cơn giận không có nghĩa bé là trẻ hư. Đừng nói, “Con hư quá! Con cư xử như đứa trẻ ấy! Con không thấy xấu hổ về bản thân mình à?” Con bạn sẽ đánh mất sự tôn trọng với bản thân và cảm thấy rằng bé không xứng đáng với bất kỳ những gì mà bé muốn. Coi thường chỉ là một hình thức bắt nạt khác mà thôi.
Đừng trở thành sử gia
Không nhắc con bạn về cơn giận của bé sau ngày hôm đó. Điều này chỉ tạo thêm sự chú ý cho hành vi đó và làm tăng cơ hội bé có thêm một cơn giận khác, chỉ để trở thành trung tâm trong cuộc trò chuyện của bạn.
Đừng bắt con bạn trả giá vì đã cáu giận
Tiếp tục phớt lờ bé sau khi cơn giận qua đi sẽ chỉ khiến bé giận dữ nhiều hơn để cố gắng lấy lại được sự chú ý của bạn. Đừng gửi cho bé thông điệp rằng bé không được yêu thương và cần đến chỉ vì hành vi đã qua của bé.

Tình huống minh họa : Thời điểm cáu giận

Gavin và Kaitlyn MacLean rất lo lắng về Madison, cô con gái 2 tuổi của họ, người sẽ có một cuộc tấn công tồi tệ của “những cơn cáu giận” mỗi lần yêu cầu ăn một cái bánh quy trước bữa ăn tối của cô bé bị từ chối. Khi cha mẹ cô bé nói không, cô bé sẽ hét lên “Có!” kéo lấy ống quần của cha cô bé, nhảy lên và xuống trên sàn bếp, và sau đó lăn vật ra đất rồi đá và la hét cho đến khi cả cô bé và cha mẹ quẫn trí của bé kiệt sức. Đó là khi cuối cùng thì Gavin và Kaitlyn cũng chịu thua.
Trong sự thất vọng, vợ chồng Macleans tự hỏi họ đã làm sai điều gì. Có điều gì đó sai khủng khiếp với việc nói không với nhu cầu của Madison chăng? Cuối cùng họ chợt nảy ra ý nghĩ rằng cơn giận dữ của Madison xảy ra thường xuyên hơn khi họ nói không với cô bé. Họ cũng nhận ra rằng đầu hàng với mong muốn không kiểm soát được của Madison về một chiếc bánh quy trước khi ăn tối chỉ khuyến khích hành vi tồi tệ của con gái.
Lần tới khi Madison nổi giận, họ đã sẵn sàng với một chiến lược mới. Thay vì nói không, Kaitlyn nói về một sự thật hiển nhiên, “Madison, mẹ biết con muốn ăn một cái bánh quy. Con có thể có một cái bánh nếu con yên lặng và ăn xong bữa tối của con nhé.”
Madison không ngừng cơn giận của cô bé, vì vậy cha mẹ bé chỉ đơn giản là bỏ đi, để lại bé ở đó mà không có khán giả cho cảnh diễn lớn của mình. Mặc dù thật khó để tránh xa cô con gái đang la hét của họ, vợ chồng Macleans vẫn chờ đến lúc con gái yên lặng trước khi bước vào nhà bếp. Nếu không có bất kỳ sự chú ý về cơ thể hoặc lời nói nào, thì cuối cùng Madison sẽ dừng việc khóc lóc và đợi để xem liệu cha mẹ của bé có thực thi những gì họ đã nêu ra hay không.
Cha cô bé xuất hiện, với một nụ cười, và nói, “Madison, bố biết bây giờ con muốn ăn một cái bánh quy. Khi con đã ăn xong bữa tối của con và chúng ta đã sẵn sàng cho món tráng miệng, thì sau đó con có thể có một cái bánh quy nhé. Bố rất vui vì bây giờ con không la hét và gào thét. Thật tốt khi thấy con tự kiểm soát bản thân ” Trong sự hân hoan của cha me mình, Madison đã yên lặng ăn bữa tối; nên như đã hứa, cô bé nhận được bánh khi đã ăn xong.
Lúc sau đó, vợ chồng Macleans tự khen ngợi bản thân về khả năng tự kiểm soát mà họ đã thể hiện trong việc không nhượng bộ cho cơn giận của Madison. Mặc dù sau đó họ đã bị cám dỗ là sẽ đầu hàng, họ tiếp tục rời khỏi con gái khi cô bé nổi giận và khen ngợi bé bất cứ lúc nào bé phản ứng một cách bình tĩnh khi bị từ chối một điều gì đó. Tần suất các cơn giận dữ của Madison giảm đi, và trong khi bé sẽ khóc hết lần này đến lần khác khi bé thất vọng, thì bé sẽ không có những cảnh bùng nổ mà bé thường có trong quá khứ.
(st)

“Xin lỗi các bạn, những cha mẹ luôn mong muốn con cái của mình được hạnh phúc, nhưng việc bạn đang cố gắng làm cho con đã trở thành một việc vô giá trị”, những chia sẻ của Tiến sỹ Berman có thể sẽ khiến bạn giật mình.

Bố mẹ đã sai lầm như thế nào khi muốn nuôi dạy con trở thành đứa trẻ luôn hạnh phúc

Nuôi con trở thành một đứa trẻ hạnh phúc luôn là mong ước của hầu hết các bố mẹ, tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách thực hiện điều đó một cách đúng đắn. (Ảnh: Hải An)

Robin Berman là một tiến sỹ về giáo dục, một phó giáo sư chuyên nghiên cứu về tâm thần học, đặc biệt là với đối tượng trẻ em và các bậc cha mẹ. Bà là tác giả của những cuốn sách ăn khách và nổi tiếng, trong đó có cuốn sách gối đầu giường của các bậc cha mẹ trên khắp thế giới là cuốn “Permission to Parent: How to Raise Your Child with Love and Limits”.

Trong một bài viết của mình có tên “Mong muốn lạc hướng về việc muốn con cái chúng ta được hạnh phúc”, bà đã chia sẻ và giải thích về cách thức vượt qua được xu hướng luôn luôn muốn can thiệp vào cảm xúc của con, và có lẽ quan trọng hơn là học cách làm gương cho con về việc điều hoà cảm xúc, ngay cả khi bậc cha mẹ không có những trải nghiệm đó khi còn nhỏ.

Theo TS Berman, đây là cách mà các bậc cha mẹ ngày nay hành xử: Ngay khi có dấu hiệu đầu tiên về việc con cái chúng ta không vui, chúng ta lao vào xử lý, phục vụ trong khi ý định của chúng ta là hợp lý – sao phải để đứa trẻ chịu đựng khi thật dễ dàng để loại bỏ nỗi buồn. Hệ quả của việc bảo vệ con cái khỏi việc phải tự đối mặt với những thăng trầm trong cuộc sống là những hậu quả lâu dài, mà theo Dr. Berman là bao gồm sự thiếu tự chủ, thiếu khả năng điều hoà cảm xúc, và đòi hỏi trong tương lai về những mối quan hệ phụ thuộc và việc tìm kiếm các yếu tố an ủi từ bên ngoài.

Dưới đây là những phân tích rất chi tiết và đầy đủ của bà.

“Nỗi buồn – Chìa khóa để nuôi dạy những đứa trẻ hạnh phúc”

Khi tôi thực hiện các bài giảng về việc làm cha mẹ trên khắp đất nước, tôi luôn hỏi khán giả của mình: “Anh chị mong muốn điều gì nhất cho con cái của mình?” Tôi vẫn chưa nghe được câu trả lời mà tôi tìm kiếm. Lời đáp gần như mang tính toàn cầu mà tôi nhận được là: “Tôi chỉ muốn con cái của tôi được hạnh phúc.”

Xin lỗi các bạn, nhưng việc cố gắng làm cho con cái lúc nào cũng hạnh phúc đã trở thành một việc vô giá trị. Quan niệm ấy đã tạo ra hàng loạt những đứa trẻ cũng như người trẻ tuổi bất hạnh và mong manh. Hãy nghĩ đến nhân vật Veruca Salt trong “Charlie và nhà máy sản xuất sô-cô-la” của tác giả và điệp khúc nổi tiếng của cô bé: “Bố, con muốn nó ngay!” như một câu chuyện cảnh tỉnh. Bố cô bé càng nhanh chóng nhảy clacket (nhảy thiết hài – tap dance) để làm hài lòng cô thì cơn ăn vạ của cô càng gia tăng.

Đây là bí mật: Để có những đứa trẻ hạnh phúc, bạn phải dạy chúng cách chịu đựng cảm giác buồn bã. Tôi sẽ nói với bố của Veruca rằng ông ta nên dạy con gái mình xử lý được những cơn cảm xúc – những cảm giác như giận dữ, buồn bã, và vâng, cả thất vọng nữa – thay vì cố gắng bảo vệ cô bé khỏi những cảm xúc ấy.

Chúng ta đã trở thành thế hệ của các “Mr. Salts” – những người chuyên đi an ủi và xoa dịu, những bậc cha mẹ vô tình trở thành mối quan hệ phụ thuộc đầu tiên của chính con cái mình.

Chỉ trong một thế hệ, chúng ta đã đi từ việc quát tháo, “Đi về phòng con đi vì bố/mẹ đã bảo thế!” đến “Ôi, con không muốn đi ngủ ư? Nào, hãy cùng nói về điều đó trong 2 tiếng.” Và còn nữa: “Mẹ sẽ nằm với con cho đến khi con ngủ, sau đó nhón chân ra khỏi phòng – ý là, nếu như mẹ cũng không ngủ thiếp đi trên giường của con và chính thức phá hỏng giấc ngủ của mình!”.

Chấp nhận, bao dung trước mọi cảm xúc của con là thử thách mà không phải cha mẹ nào cũng có thể dễ dàng vượt qua được. (Ảnh minh họa)

Khi bạn trở thành cha mẹ, bạn cũng trở thành huấn luyện viên cảm xúc, người hướng dẫn riêng cho con bạn về những cảm giác hàng ngày. Nhưng vì sao nhiệm vụ quan trọng này của cha mẹ lại có được ít sự chú ý đến thế? Những bậc cha mẹ đầy thiện ý dành lượng thời gian vô tận để giúp con mình nắm vững những kỹ năng mới, nhưng lại quên mất một sự thật rằng, giống như bóng đá và piano, việc con trẻ quản lý cảm xúc của mình là một kỹ năng chúng cần học và luyện tập. Bạn có thường nghe thấy: “Tôi đang luyện giấc ngủ cho con, con trai tôi đang tập violon, tôi đang huấn luyện cho đội bóng đá của con gái, chúng tôi đang cùng đến Kumon để học toán…” Vậy, trường Kumon dạy cảm xúc thì đâu?

Không có lúc nào là quá sớm để chỉ cho con trẻ thấy cách thức xử lý với cảm xúc của mình, bởi trẻ em có những nơ-ron thần kinh phản chiếu trong não bộ. Chúng học theo cách hành xử của chúng ta, gần như là mượn một phần hệ thống thần kinh của bố mẹ để tạo lập nên hệ thần kinh của mình. Khi cha mẹ quản lý tốt cảm xúc của họ ngay từ khi con còn nằm nôi, họ đã giúp con mình học cách xử lý cảm xúc một cách tích cực.

Một trong những món quà tuyệt vời nhất mà chúng ta có thể trao cho con cái là chỉ cho chúng thấy cách thức cài đặt và sử dụng chiếc rơ-le cảm xúc của mình. Chiếc rơ-le này sẽ giúp chúng đắc lực trong cả cuộc đời. Điều này được khoa học chứng minh.

Những đứa trẻ và người trưởng thành nào quản lý tốt cảm xúc của mình thì hiểu và hài lòng với chính mình hơn, dễ dàng hơn trong môi trường công việc, bạn bè, và tình yêu.

Ngược lại, những người lớn và trẻ mới lớn không điều tiết được cảm xúc của mình thường tìm kiếm sự an ủi từ bên ngoài. Họ tìm niềm an ủi trong đồ ăn, các chất gây nghiện, rượu bia, họ bị dính vào những mối quan hệ tiêu cực, trở nên phụ thuộc vào người khác, v.v Khi những cá nhân này trở nên quá lo lắng, quá buồn, hoặc quá dễ bị kích động, họ sẽ phải tìm đến bác sĩ tâm lý hoặc họ sẽ luôn ở trên chuyến tàu lượn siêu tốc về cảm xúc. Và chuyến tàu này thì không thích thú gì.

Thật không may, chúng ta đang sống trong một xã hội chứa đầy một thứ mà các nhà tâm lý học gọi là ảnh hưởng rối loạn (dysregulated affect) (cảm xúc dễ bị thay đổi – labile emotions) – tức là những người lớn không thể điều hoà được cảm xúc của mình. Họ cắn môi, họ hét, họ gọi những tên tục, và luôn đổ lỗi.

Những đứa trẻ không biết kiểm soát cảm xúc thường tìm niềm an ủi trong đồ ăn, các chất gây nghiện, rượu bia, họ bị dính vào những mối quan hệ tiêu cực, trở nên phụ thuộc vào người khác... (Ảnh minh họa)
Những đứa trẻ không biết kiểm soát cảm xúc thường tìm niềm an ủi trong đồ ăn, các chất gây nghiện, rượu bia, họ bị dính vào những mối quan hệ tiêu cực, trở nên phụ thuộc vào người khác… (Ảnh minh họa)

Các phương tiện truyền thông chỉ càng làm sự nhiễu loạn này trầm trọng thêm. Tôi lo lắng về sự thiết hụt của định hướng tích cực trên truyền thông. Trước kia, khi cha mẹ không thể quản lý được cảm xúc của mình, trẻ em có thể tìm đến Mike Brady hoặc Mr. Rogers là những người làm gương cho cảm xúc điều hoà và bình tĩnh. Còn giờ đây, những chương trình TV thực tế đề cao ảnh hưởng rối loạn (dysregulated affect). Một “Bà nội trợ” từ bất kỳ đâu cũng cư xử quá đáng hoặc ném đồ thuỷ tinh. Các ứng cử viên tổng thống thì gọi tên tục, đổ lỗi, bộc lộ sự tức giận trên truyền hình. Chính những “tiêu chuẩn” mới này của cách hành xử tiêu cực càng làm tăng tầm quan trọng của việc cha mẹ dạy trẻ cách xử lý những cảm xúc khó khăn.

Đây là một thử thách lớn đối với các bậc cha mẹ chưa từng có cho chính mình một tấm gương tốt. Nếu cha mẹ của bạn đã không có một phong vũ biểu cảm xúc cho chính họ – nếu họ đã la hét, đánh bạn, nói xấu bạn, và thu hồi tình yêu dành cho bạn khi họ thấy bạn “hư” – thì làm sao bạn có thể dạy con mình theo một cách khác đây

Tôi nhìn thấy hàng ngày những ví dụ về cách cha mẹ lặp lại xu hướng hành xử tiêu cực. Tuần trước, ở một bể bơi khách sạn, tôi nghe thấy một người cha mắng con mình: “Con là đứa trẻ duy nhất kêu ca trong cả cái bể bơi này. Bố sẽ không chơi với con nữa.” Cũng tuần đó, tôi thấy một người mẹ doạ bỏ đứa con 4 tuổi của cô ấy ở lại trong cửa hàng nếu cô bé không cư xử ngoan ngoãn. Và thêm một ông bố hét lên với đứa con 3 tuổi ngọ nguậy của mình trong nhà hàng: “Con chính là lý do mà bố sẽ phải mua đồ mang về.”

Những ảnh hưởng đầu tiên này sẽ tạo ra một vòng quay mãi mãi, tạo ra những đứa trẻ mà khi lớn lên có thể không biết cách quản lý cảm xúc của mình ra sao.

Vậy bạn có thể làm gì? Đây là danh sách ngắn của tôi về cách dạy cho con bạn cách quản lý những cảm xúc khó khăn:

1. Bao dung/chịu đựng (tolerate) những cảm xúc tiêu cực của con mình mà không vội vàng lao vào giúp chúng xử lý hoặc dồn thêm cho con những cảm xúc của chính mình

Khi bạn có một ngày tồi tệ và phàn nàn về nó với bạn đời của mình, bạn không muốn anh ấy/cô ấy đáp lại về việc anh ấy/cô ấy có thể sửa chữa vấn đề như thế nào (hoặc hùa thêm vào bằng chính câu chuyện của anh ấy/cô ấy) – bạn chỉ muốn bộc lộ cảm xúc của mình và muốn được lắng nghe. Trẻ em cũng vậy. Nếu con bạn khóc vì bị điểm kém, đừng nói, “Mẹ không thể chịu nổi thầy giáo đó.” bởi câu nói đó chính là cách bạn dồn thêm cảm xúc của mình lên đứa trẻ.

Hãy vượt qua sự thôi thúc dừng những giọt nước mắt bằng cách nói rằng bạn sẽ nói chuyện với thầy giáo (bạn đang lấy mất sự tự chủ của con mình). Thay vào đó, hãy thử: “Bố/mẹ có thể thấy là con đang không vui. Con định sẽ làm gì? Lần sau thì con sẽ làm như thế nào?” Chúng ta không muốn dạy con luôn tìm đến chúng ta để có cách giải quyết mỗi vấn đề, hoặc biến chúng ta thành mối quan hệ phụ thuộc đầu tiên của con – khi cha mẹ động não quá nhiều thì con sẽ động não quá ít.

Để vun đắp sức mạnh bên trong và sự dẻo dai cho con cái, các bậc cha mẹ cần thành thạo việc chịu đựng/bao dung với chính những cảm xúc khó khăn của mình, và chiến thắng mong muốn cháy bỏng là cứu con mình ra khỏi những cảm xúc tiêu cực. Cha mẹ cần tập cách thoải mái với cảm giác không thoải mái khi phải nhìn con mình vật lộn. Nếu bạn lao vào và cứu con mình, bạn gửi cho con một thông điệp rằng con không thể tự xử lý cảm xúc. Quả là rất khó khi phải nhìn đứa trẻ mà bạn yêu thương tha thiết phải vất vả hay buồn bã.

Nhưng vượt qua những trạng thái cảm xúc khó khăn của bản thân là một kỹ năng sống vô cùng quan trọng. Trẻ chỉ có thể làm tốt việc đó khi chúng được cho phép tập luyện. Vì thế, nguyên tắc đối với cha mẹ là: Khi nghi ngờ, hãy đứng ra xa. Hãy cho con bạn món quà tuyệt vời của việc tự vượt qua những cảm xúc của chính mình.

2. Nếu bạn đối xử với con cái theo kiểu chúng thật “mỏng manh”, chúng sẽ tiếp tục mỏng manh như vậy

Hãy nói với con trên cơ sở những điểm mạnh của chúng thay vì những điểm yếu: “Mẹ biết là rất khó để nói với bạn con rằng con đang không vui vì việc đã xảy ra, nhưng mẹ tin là con làm được, và mẹ cũng chắc rằng con sẽ cảm thấy gần gũi với bạn hơn sau khi con làm điều đó.” “Mẹ biết con lo lắng về việc ngủ lại nhà Jack lần đầu tiên, nhưng mẹ sẽ có mặt ở đó vào buổi sáng để đón con, và con cảm thấy nhớ nhà thì là bình thường thôi.” Hãy để con bạn tập vượt qua những hàng rào cảm xúc nho nhỏ này, để khi lớn lên, chúng có thể xử lý được những cảm xúc mạnh hơn.

Hãy trở về với thiên nhiên và làm theo cách mà người mẹ vĩ đại – Mẹ Thiên Nhiên – đã làm. Nếu gà mẹ cố tìm cách làm vỡ vỏ trứng để giúp gà con chui ra, gà con sẽ chết. Nếu chúng ta cứ “bay vè vè” bên trên và liên tục cứu con mình khỏi việc cảm thấy buồn bã, chúng ta đang ngăn cản chúng lớn lên mạnh mẽ.

3. Bạn phải TRỞ THÀNH tấm gương trước khi bạn có thể DẠY bài học

Việc này khó đấy. Nó đòi hỏi cha mẹ phải tự phản ánh về bản thân mình. Cha mẹ càng hiểu rõ và nắm bắt được bản thân mình tốt bao nhiêu thì càng làm cha mẹ tốt bấy nhiêu. Đơn giản là thế. Chúng ta cần nhìn thật kỹ cách mà chúng ta đang làm gương cho con trẻ. Chúng ta không muốn gào thét vào mặt con để bắt con dừng gào thét hoặc quát nạt chúng để bảo chúng bình tĩnh lại. Chúng ta phải dành một phút tự khép bản thân vào kỷ luật trước khi yêu cầu kỷ luật với con.

Các bậc cha mẹ thường hỏi tôi có tin vào hiệu quả của việc phạt “time-out” hay không. Tôi có – nhưng không phải cho bọn trẻ – mà là cho cha mẹ! Hãy tạm lánh ra chỗ khác trước khi bạn nói điều mà bạn có thể sẽ tiếc nuối khi đang trong cơn cao trào. Một người mẹ thấy con mình nói dối và ngay lập tức la lên: “Sau tất cả những gì mẹ làm cho con, đây là cách con đối xử với mẹ sao? Con hư quá đấy!” Nếu người mẹ ấy đã cho mình khoảng thời gian một giờ hoặc một ngày, có thể cô ấy đã có thể truyền thải thông điệp một cách bình tĩnh hơn, thay vì dán nhãn cho con mình. Nếu cô ấy đã tự cho mình một quãng time-out, cô ấy đã có thể thay việc gọi tên bằng một cuộc nói chuyện thấu đáo hơn về giá trị của lòng trung thực.

Việc dạy con cái quản lý cảm xúc đòi hỏi chúng ta trước hết học cách điều tiết cảm xúc của chính mình. Làm cha mẹ là cơ hội tuyệt vời để tự rèn giũa bản thân, nhờ đó chúng ta dạy dỗ con cái tốt hơn.

Một đứa trẻ biết cách quản lý cảm xúc của mình sẽ là một đứa trẻ hạnh phúc. (Ảnh minh họa)
Một đứa trẻ biết cách quản lý cảm xúc của mình sẽ là một đứa trẻ hạnh phúc. (Ảnh minh họa)

4. Đồng cảm với cảm xúc của con – đừng phủ nhận chúng

Việc phủ nhận cảm xúc không bao giờ khiến chúng qua đi. Việc nói những điều như: “Thôi con nín đi, có đau đâu nào,” hoặc “Con đừng sợ, bộ phim đó có đáng sợ đến thế đâu,” không khiến cảm xúc mất đi, mà có thể khiến những cảm xúc thực sự bị ẩn sâu xuống dưới. Hãy hiểu cho con bạn: “Mẹ có thể nhìn gương mặt con và biết là bộ phim đó thực sự làm con thấy sợ.” Sự đồng điệu về cảm xúc tạo ra sự an toàn cảm xúc cho con bạn.

Bước đầu tiên cha mẹ cần thể hiện là, “Mẹ thấy con, mẹ hiểu con, mẹ nghe con.” Đồng cảm là nguyên liệu quan trọng nhất vì trẻ em vô cùng thành thạo ngôn ngữ cảm xúc. Sự cảm thông của cha mẹ giúp chúng giải mã và quản lý cảm xúc của mình. Hãy nói với con bạn: “Mẹ biết con muốn thức thêm – mẹ rất hiểu – nhưng giờ đi ngủ là 8 giờ.”

Một cách đầy yêu thương, bạn vừa thừa nhận cảm xúc của con vừa giữ được lập trường. Là cha mẹ, chúng ta thường bỏ qua phần cảm thông và đi thẳng đến phần dạy bảo: “Trả lại Lego cho bạn đi,” thay vì “Mẹ thấy là con rất muốn chơi Lego, nhưng Jack đang chơi nó trước.” Hoặc, “Mẹ biết con rất muốn đến bữa tiệc của Jane, nhưng không có cha mẹ ở đó trông nom các con, nên mẹ xin lỗi, con không thể đi được.” Bạn muốn cho thấy là bạn nghe, bạn thấy, bạn hiểu con – sự đồng cảm sẽ làm nhẹ bớt những cảm xúc khó khăn.

5. Tự hỏi bạn thân điều đó có nghĩa thế nào với bạn. Đừng lẫn lộn nhu cầu của mình với nhu cầu của trẻ.

Thường khi, việc không chịu được sự buồn bã của con lại liên quan hoàn toàn với tuổi thơ của chính chúng ta. Khi con bạn buồn và bạn bắt đầu cảm thấy lo lắng hoặc buồn bã, hãy hỏi chính mình: “Điều này có nghĩa là gì với mình?” Nước mắt và sự thất vọng của con đang gợi cho bạn điều gì? Nếu bạn thấy mình đang khóc như mưa như gió vì con mình bị loại khỏi đội, liệu có phải vì bạn đã từng bị như thế? Nếu bạn rất khó chịu mỗi khi con bạn muốn một thứ gì đó, liệu có phải bởi vì hồi nhỏ bạn không được cho phép có bất kỳ nhu cầu gì hoặc không hề có chút tiếng nói nào?

Như người ta đã nói, “Hysterical is historical” (Sự rối loạn là có căn cứ): Nếu bạn cảm thấy lấn bấn quá mức với một tình huống nào đó xảy ra với con mình, thường thì nó có liên quan nhiều đến chính quá khứ của bạn. Hãy dùng những cảm xúc nặng nề của mình như một cơ hội để chính mình lớn lên. Nếu bạn giải quyết được gốc rễ của việc bạn quá bận tâm về một vấn đề cụ thể mà con bạn gặp phải, bạn có thể giải phóng được cho cả mình và con.

6. Đừng trao đổi cảm xúc với đồ ăn, quà cáp, hoặc những thiết bị điện tử

Nếu chúng ta không muốn con cái mình tìm kiếm sự an ủi từ bên ngoài, chúng ta cần thôi nói: “Nếu con nín, mẹ sẽ cho con cái bánh,” hoặc, “Nếu con chán, con buồn, con có thể chơi game trên điện thoại của mẹ.” Đừng khiến tôi phải bắt đầu câu chuyện về việc sử dụng các thiết bị điện tử như vật an ủi. Bạn có thể khiến nước mắt con ngừng rơi trong thời gian ngắn, nhưng tôi chắc chắn là về dài hạn thì sẽ tốt hơn nhiều nếu bạn để con rèn luyện qua cảm xúc của mình.

Bạn để ý xem, trong từ “emotion” có “motion”: Hãy để con cái chúng ta đi qua những cảm xúc của chúng; đừng tìm cách chặn chúng lại. Khi chúng ta cảm thấy bế tắc với con, thì đó thường là cơ hội tuyệt vời để tất cả cùng trưởng thành. Con trẻ sẽ không tan vỡ vì những cảm xúc khó khăn của chúng, chúng sẽ học được cách vượt qua. Một phần quan trọng của sức khoẻ tinh thần là làm hoà được với những cảm xúc của mình, biết rằng mình không cần trốn tránh chúng, tiêu diệt chúng, mà hiểu rằng bạn có sự linh hoạt và dẻo dai về cảm xúc để cảm thấy an toàn với chính mình.

Hãy tưởng tượng rằng tất cả chúng ta đều học được cách quản lý cảm xúc, tưởng tượng rằng mỗi đứa trẻ và người lớn đều biết cách cài đặt và điều tiết chiếc rơ-le cảm xúc của mình. Chúng ta sẽ xây dựng một xã hội nơi các cặp đôi đạt được mong muốn, những người đồng nghiệp có thể cùng nhau giải quyết vấn đề một cách suôn sẻ, một thế giới nơi bạo lực được đẩy lùi và các mối quan hệ bớt căng thẳng.

Chúng ta vẫn sẽ có những lúc thất vọng và buồn bã, nhưng chúng ta đã có hộp công cụ cảm xúc để xử lý những thách thức. Vì thế, lần tới khi tôi giảng cho các bậc cha mẹ và hỏi khán giả điều mà họ mong muốn nhất cho con cái của mình, tôi sẽ mãn nguyệt nếu ai đó nói: “Tôi muốn nuôi dạy những đứa trẻ có thể quản lý được cảm xúc của mình.” Điều đó, tôi cam đoan với bạn, là bước tiến lớn đến với việc nuôi dạy một đứa trẻ hạnh phúc.

Source: http://cafebiz.vn/bo-me-da-sai-lam-nhu-the-nao-khi-muon-nuoi-day-con-tro-thanh-dua-tre-luon-hanh-phuc-20160717095348813.chn